Deze website maakt gebruik van cookies.Meer informatieDeze melding verbergen

Geplaatst op: 03-09-2019
Auteur: Jasper Heslinga

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Duurzame bestemmingen; hoe doe je dat? Op zoek naar ‘pareltjes’ uit de Oostenrijkse Alpen

Veel toeristische bestemming willen het zijn of willen het worden in de toekomst; een duurzame bestemming. Alleen de vraag blijft, wat is het en hoe doe je dat? Binnen de onderzoeksagenda van CELTH (Centre of Expertise Leisure Tourism & Hospitality) is dit tevens een van de kernthema’s waarop de onderzoeksprojecten zich richten. Op deze plek wil ik juist de nadruk leggen op een aantal inspirerende ideeën opgedaan in de Oostenrijkse Alpen. Over je eigen grenzen heen kijken en observeren hoe men duurzaam toerisme in andere landen probeert vorm te geven werkt heel verfrissend.


De lessen zijn gebaseerd op een door de STIRR (Stichting Innovatie Recreatie en Ruimte) georganiseerd bezoek dat een delegatie van Nederlandse toeristische ondernemers, bestuurders en wetenschappers in juni 2018 aan het gebied bracht, om inspiratie op te doen voor Nederlandse regio’s. Waarom naar de Alpen hoor ik u denken? De Alpen, en Oostenrijk in het bijzonder, is een relevant voorbeeld van een bestemming waar veel draagvlak is voor duurzaam toerisme en waar men wat verder is met het toepassen hiervan in de praktijk. We bezochten de plaatsen Ellmau en Werfenweng, deze ‘pareltjes’ zijn beide onderdeel van het Alpine Pearls netwerk.


Een opvallend voorbeeld dat aan het denken zet, is het betalingssysteem ter bevordering van het toerisme in Tirol. In grove lijnen bestaat het uit 1) toeristenbelasting en 2) ‘Pl­ichtbeitrag’. 


De toeristenbelasting is een bedrag dat, net als in Nederland, wordt betaald door de overnachtende toerist. Het verschil is dat hier het geld bij het lokale ‘Tourismus Verband’ terechtkomt.


De ‘Plichtbeitrag’ is een systeem dat alle bedrijven in de regio, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, verplicht om een percentage van de omzet volgens een verdeelsleutel bij te dragen aan de toeristische infrastructuur. Hierbij wordt onderscheid gemaakt naar het type bedrijf (echte toeristische bedrijven betalen meer dan een supermarkt), maar ook naar de intensiteit van recreatie en toerisme in de regio. Naast het lokale ‘Tourismus Verband’ komt deze belasting ook terecht in een ontwikkelingsfonds. Met het geld van beide systemen worden investeringen gedaan om het toerisme te innoveren en te verduurzamen. Deze systemen zorgen ervoor de kosten en baten van toerisme eerlijker en transparanter worden verdeeld.  Omdat de P­ichtbeitrag al zo lang bestaat (sinds 1927!) en ingeburgerd is, levert deze weinig tot geen discussie op. Om een dergelijk systeem in Nederland vorm te geven is enorm lastige opgave en vraagt politieke visie, moed en draagvlak. Echter, in een tijd waar we het steeds vaker hebben over een balans en een eerlijkere verdeling tussen de lusten en lasten van toeristische ontwikkeling op bestemmingsniveau geeft dit stof tot nadenken.


Een tweede voorbeeld gaat over duurzame mobiliteit. In Werfenweng is de SAMO (SAnfte MObilität) kaart ontwikkeld, die toeristen gratis elektrisch vervoer biedt en andere kortingen in het gebied verschaft ter waarde van 350 euro. Voorwaarde is wel dat gasten met OV aankomen of hun autosleutels inleveren bij het hotel gedurende hun verblijf. De kracht van de visie zit hem in de lange adem, het doorvoeren ervan in alle aspecten van het toeristisch product, en het betrekken van de inwoners en hen laten meeprofiteren van het duurzame mobiliteitsconcept.


Bovengenoemd voorbeelden zijn slechts twee van de lessen opgedaan in Oostenrijk. Een uitgebreider overzicht van de lessen is gepubliceerd in het Journal of Tourism Futures. Dit artikel is geschreven door Hans Hillebrand (directeur STIRR), Tanja Emonts (adviseur Emonts advies) en ondergetekende en is vrij te downloaden via onderstaande link:

www.emeraldinsight.com/doi/pdfplus/10.1108/JTF-09-2018-0054

Trefwoorden: toerisme, duurzaam toerisme, mobiliteit, belastingen, toeristenbelasting, oostenrijk, beleid

||| Nieuws |||

18/04/25
Toerisme & Recreatie Utrechtse Heuvelrug en Vallei bloeit!
Tegelijkertijd met de opening van het toeristisch seizoen viert RBT Heuvelrug & Vallei zijn 10-jarig jubileum van samenwerking door de regoio en het netwerk van partners aan recreatie en toerisme.
16/04/25
Mijlpaal: 800 Green Key’s in Nederland
Restaurant De Dikke van Dale in Leeuwarden heeft als 800e bedrijf in Nederland het prestigieuze Green Key certificaat behaald. De feestelijke uitreiking vond maandag plaats in aanwezigheid van wethouder Abel Reitsma van de gemeente Leeuwarden en Erik van Dijk, National Operator van Green Key Nederland.
14/04/25
Zelfs Better Places heeft moeite met duurzame doelstellingen
Reisorganisatie Better Places presenteert deze week haar impactrapport over 2024. Ondanks flinke inspanningen om haar reizen duurzamer te maken, is het doel om de CO?-uitstoot per reiziger jaarlijks met 5% te verminderen ten opzichte van 2019 niet gehaald.
08/04/25
Ontdek Europa op een andere manier
Het nieuwe ANWB-boek vakantie zonder vliegtuig' beschrijft 30 unieke en vliegtuigloze reisplannen, variërend van korte uitstapjes tot uitgebreide rondreizen.
07/04/25
Negende stillere Airbus voor Transavia
De Transavia-vloot wordt steeds jonger en moderner, en dus ook schoner, stiller en zuiniger.
03/04/25
Slagharen zet stap vooruit in duurzaamheid met nieuwe statiegeldmachines
Slagharen zet met het plaatsen van statiegeldmachines een belangrijke stap richting een duurzamer en schoner park.
24/03/25
Exclusief voor leden
Kamperen meest klimaatvriendelijk
Kamperen zorgt voor de laagste CO2-uitstoot per overnachting. Harde cijfers daarover vond Camp-to-Go, de website van de branchevereniging KCI op de website van het Agence de la transition écologique. Dit is een Franse overheidsorganisatie voor de transitie naar een meer duurzame samenleving.
23/03/25
Studentpiloten Transavia vliegen voor het eerst elektrisch
Op Teuge Airport maakten studenten van Transavia's eigen pilotenopleiding, in samenwerking met E-Flight Academy, ken nis et elektrisch vliegen.