Deze website maakt gebruik van cookies.Meer informatieDeze melding verbergen

Geplaatst op: 05-10-2020
Auteur: Jasper Heslinga

Van overtoerisme naar ondertoerisme?

Van overtoerisme naar ondertoerisme?
Afbeelding van edmondlafoto via Pixabay
Waar tot maart dit jaar de discussie nog volop ging over té veel toeristen, hoe om te gaan met een groeiend aantal toeristen, hoe organiseren we spreiding, heeft het coronavirus de sector volledig op zijn kop gezet. Hoe ingrijpend het virus en de ingestelde maatregelen de sector ook mogen raken, deze periode is ook een kans om fundamenteel anders en meer strategisch na te gaan denken over toerisme en hoe we dit met elkaar willen organiseren. Hierbij ben ik van mening dat niet alleen de focus moet liggen op het overtoerisme zoals in de afgelopen jaren, maar ook de andere kant van de medaille moet worden belicht, namelijk dat van ondertoerisme. 

De discussies rond overtoerisme legden al een aantal zwakke plekken van het fenomeen (massa)toerisme bloot, zoals een onevenredige verdeling tussen baten en lasten, negatieve impacts op landschappen en gemeenschappen, dit alles leidend tot overlast en onvrede bij inwoners. Wie de afgelopen jaren een krant opensloeg las bijna dagelijks over drukte in Amsterdam, Venetië en Barcelona en is er veel onderzoek verricht naar dit fenomeen. Hoewel ik zelf bijdragen heb geleverd aan verschillende onderzoeken (o.a. UNTWO, EU), is in mijn ogen het debat rondom overtoerisme altijd al een eenzijdige discussie geweest die de publieke opinie domineert. In een aantal gevallen is er sprake van te veel toeristen, maar voor het overgrote aantal van de toeristische bestemmingen in Nederland is dit helemaal niet het geval en is er eerder sprake van te weinig toeristen, oftewel ondertoerisme. 

Ondertoerisme is geen nieuwe term, maar wordt mijn inziens nog te beperkt gebruikt. In de praktijk zie je dat deze vaak toegepast wordt als marketingterm om de aandacht te vestigen op onontdekte pareltjes die nog niet zijn ‘verpest door het massatoerisme’. Maar het is ook goed om na te denken over de management aspecten van ondertoerisme, oftewel: hoe ga je om met gebieden waar toerisme een kleine rol speelt of waar de toestroom van toeristen is weggevallen. Het coronavirus laat zien dat het opdrogen van grote aantallen toeristen een gigantische impact heeft op bedrijven, met verliezen, faillissementen en ontslagen tot gevolg. Of het nu om overtoerisme of ondertoerisme gaat, het komt uiteindelijk allemaal neer op hoe moet worden omgegaan met veranderende omstandigheden. In de wetenschap hebben we het hier vaak over resilience, oftewel de veerkracht van een bedrijf, sector of gebied wanneer ze te maken krijgen met snelle of langzame veranderingen. Té gefocust zijn op één doelgroep of bedrijfstak maakt kwetsbaar, met alle gevolgen van dien.

Om te komen tot een meer gebalanceerde ontwikkeling, zijn we bij CELTH druk met het vormgeven van de ‘Agenda Bewuste Bestemmingen’, waarin, of het nu een situatie is van onder- of van overtoerisme, een aantal zaken relevant blijven zijn: een gedeelde visie, monitoring, verduurzaming van de sector, professionalisering door scholing. Bij wijze van voorbeeld moet ik meteen denken aan de arbeidsmarkt. In een situatie van overtoerisme gaat het om de vraag hoe te komen aan voldoende gekwalificeerd personeel. In geval van ondertoerisme gaat het om de vraag hoe in een bedrijf of organisatie zijn werknemers vasthoudt en niet verliest aan andere sectoren met een beter perspectief. In beide gevallen kan het antwoord liggen in bijvoorbeeld professionalisering, faciliteren van scholing en het bieden van een perspectief. Zo spelen er vele vraagstukken in onze toeristische sector waar wij, ondernemers, overheden, onderwijsinstellingen en onderzoekers, de komende jaren in gezamenlijkheid aan moeten werken. Of het nu gaat om een situatie waar er te veel of juist te weinig toeristen zijn: vanuit CELTH pakken wij graag onze rol als kennispartner in dit proces.
Topics:Toerisme
Trefwoorden: toerisme, overtoerisme, ondertoerisme, beleid, visie, strategie

||| Twitter |||

||| Nieuws |||

28/03/25
Exclusief voor leden
TUI signaleert opvallende trends in meivakanties
Uit de nieuwste boekingscijfers van TUI Nederland blijkt dat Nederlanders tijdens de meivakantie 2025 vaker kiezen voor verre zonbestemmingen. Curaçao, Bonaire en Cancún zijn de favorieten, terwijl Jamaica en de Dominicaanse Republiek een opvallende groei laten zien. Maar ook vintagevakanties zijn in trek.
28/03/25
Exclusief voor leden
Subsidie naar 12 evenementen die identiteit Groningen versterken
Gedeputeerde Staten van provincie Groningen hebben in totaal 297.000 euro subsidie toegekend aan twaalf karakteristieke evenementen die dit jaar in Groningen plaatsvinden.
28/03/25
Exclusief voor leden
Kiellegging van Seven Seas Prestige
Regent Seven Seas Cruises® heeft op de Fincantieri-scheepswerf in het Italiaanse Marghera de kiellegging van de Seven Seas Prestige™ gevierd.
27/03/25
1931 Congrescentrum Brabanthallen is eerste congreslocatie met vaste Sign Language Coffee Bar
1931 Congrescentrum Brabanthallen is vanaf april de eerste in Nederland met een koffiebar waar je in gebarentaal leert een koffie te bestellen. De gebaarista's staan dagelijks klaar.
27/03/25
Succes voor HISWA-RECRON en Watersportverbond tegen gemeente Amsterdam
Watersportorganisaties HISWA-RECRON en het Koninklijk Nederlands Watersportverbond hebben succes geboekt in hun strijd tegen de gemeente Amsterdam rond het instellen van een emissieroze zone.
26/03/25
Exclusief voor leden
Goed jaar voor toeristisch Vlaanderen
Vlaanderen heeft een goed jaar achter de rug. Het aantal vakantiegangers groeide met 3% en ook de dagattracties zagen ondanks het matige weer iets meer bezoekers.
26/03/25
Reizen in de meivakantie steeds populairder: 36% meer boekingen bij Riksja
Steeds meer Nederlanders kiezen ervoor om in de meivakantie een individuele reis te maken. Riksja Travel, marktleider op het gebied van individuele reizen, ziet een aanzienlijke stijging in het aantal boekingen voor deze periode. Met name Marokko, Thailand en Japan zijn populair.
26/03/25
Zuid-Limburgs Wandelnetwerk Knopen Lopen wordt uitgerold
Het wandelnetwerk Knopen Lopen Zuid-Limburg, een grootschalig project om wandelaars te spreiden en te verleiden, gaat een nieuwe fase in. Vanaf april begint de plaatsing van de bewegwijzeringspaaltjes, waardoor het netwerk steeds zichtbaarder wordt.