Gastvrijheidssector zoekt weg uit de crisis
Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2013 verschenen
2012 aan de oppervlakte een goed jaar
Wellicht tegen de verwachting in groeide de Nederlandse vakantiemarkt in 2012 nog met ruim 1 procent tot 36,7 miljoen vakanties. Men bleef echter gemiddeld iets dichterbij huis, ging korter op vakantie en ook de reissom was lager. De eerste kaasschaafbezuinigingen werden zichtbaar hoewel het belang van vakantie nog te groot was om thuis te blijven. In navolging van het wereldwijde toerisme deed het inkomend toerisme naar Nederland het beduidend beter. Nederland mocht in 2012 een recordaantal van 11,7 miljoen buitenlandse gasten ontvangen die 27,9 miljoen overnachtingen in ons land doorbrachten. Vooral de hotel- en bungalowsector profiteerden daarvan. Ook in de horecasector was volumegroei zichtbaar, met name voor de hotels, maar ook voor restaurants dankzij het feit dat de prijzen laag werden gehouden. Andere deelsectoren, zoals de attractiepunten, toonden zich positief door toenemende bezoekaantallen. Tegelijkertijd wordt zichtbaar dat de consument de hand op de knip houdt. Korting- en veilingsites trekken meer belangstellenden dan ooit.
De echte klappen gaan nu vallen
2013 lijkt het jaar te worden waarin de klappen echt gaan vallen. Zo brachten Nederlanders in de eerste jaarhelft van 2013 (de onderzoeksperiode loopt van oktober 2012 tot en met maart 2013) 6 procent minder vakanties door dan in dezelfde periode een jaar eerder. Vooral binnenlandse vakanties zaten in de min (-8%). Inmiddels raakt de crisis meer mensen persoonlijk (baanverlies, effect van bezuinigingen) en vinden Nederlanders het overslaan van een vakantie minder erg dan voorheen. Dat negatieve sentiment wordt bevestigd door de afname van vakantieplannen die men in april van dit jaar had. Ook lopen de boekingen beduidend achter op die van vorig jaar. Lichtpuntje voor het binnenlands toerisme is wellicht de uitzonderlijk mooie zomer, maar dat zal pas later uit de definitieve cijfers moeten blijken.
Rekening houden met trends
Wat is nu de weg uit de crisis? Duidelijk is wel dat niet alleen de economische situatie maar ook zaken als de toenemende zorgvraag door vergrijzing vragen om een ware transformatie van de samenleving. Diverse signalen wijzen al op een socialere samenleving waar men meer eigen verantwoordelijkheid voor zichzelf en anderen draagt. Er zijn enkele consumententrends waar we de komende tijd rekening mee moeten houden:
| • | De vrije tijd zal verder onder druk komen te staan door de veranderende samenleving; |
| • | sociale innovatie is een antwoord op diverse maatschappelijke vraagstukken, ook in de gastvrijheidssector; |
| • | consumenten worden zelfredzamer en ondernemender. Ze willen actief meebeslissen of zelfs actief investeren; |
| • | de behoefte aan een duurzame samenleving groeit; |
| • | welzijn wint aan belang ten opzichte van welvaart. Gebruik/toegang wordt dan ook belangrijker dan bezit; |
| • | consumenten zijn gewend dat alles 24 uur per dag met een muisklik binnen handbereik ligt: IWIN (I Want It Now); |
| • | social travelling is in opkomst: je als een autochtoon voelen en bewegen op je vakantieadres. |
Klik hier voor een toelichting op de zeven consumententrends.
Topsectorenaanpak
De gastvrijheidssector staat duidelijk voor grote uitdagingen. Ook de behoefte aan kennis over wat er gebeurt binnen dit domein neemt toe. De gastvrijheidseconomie is in de ogen van de Rijksoverheid geen officiële topsector maar wordt al wel steeds vaker als zodanig behandeld. Dat blijkt ook uit het Center of Expertise dat de sector heeft toegekend gekregen. Doel van deze topsectorbenadering is het versterken van de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven, gegeven de economische kansen en maatschappelijke uitdagingen. Centraal staat samenwerking binnen de ‘gouden driehoek’ van bedrijven, overheden en kennisinstellingen. De innovatie moet worden bevorderd door een sectorale aanpak, vraagsturing vanuit het bedrijfsleven, minder specifieke subsidies, meer generieke lastenverlichting en meer ruimte voor ondernemers.
Bestelinformatie
Het Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2013 is voor € 137,50 te bestellen op de site van NRIT Media, www.nritmedia.nl
