Wat betekent de Girostart 2016 voor Gelderland?

Een verkenning van de toeristische effecten voor de Girostart in de provincie Gelderland

Begin mei 2016 start de Giro d’Italia met drie etappes in Gelderland. De provincie Gelderland wil met het grootschalige sportevenement de wereld laten zien hoe mooi en divers de provincie is. Het moet een impuls geven aan de sport, recreatie en toerisme industrie.

Maar niet iedereen houdt van wielrennen en mensenmassa. De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) deed onderzoek naar verwachte overlast en drukte rondom de start van de Giro d’Italia in Gelderland. Uit het onderzoek blijkt dat een kleine groep Gelderlanders en toeristen vanwege het sportevenement de provincie Gelderland gaan verlaten of er uit wegblijven.

Eerder onderzoek van de HAN (zie kader) liet zien dat een groot deel van de bevolking positief is tegenover de komst van internationale wielerevenementen naar de provincie Gelderland. Ongeveer 10% is niet enthousiast en ziet dit soort evenementen niet als een aanwinst voor de regio. Onduidelijk is of deze inwoners de provincie daarom zullen gaan verlaten of dat ze toch zullen blijven? Dezelfde vraag geldt voor de toeristen die tijdens het Hemelvaarts-weekend naar Gelderland komen.

Haalbaarheidsonderzoek In juni 2014 deed de HAN onderzoek naar de eventuele komst van de Giro d’Italia. Uit het onderzoek bleek dat de totale kosten geraamd worden op ongeveer 10 miljoen euro en dat het een verwachte positieve economische impact heeft van 11,25 miljoen euro. Het draagvlak onderzoek wijst uit dat ruim 70% van de Gelderlanders de komst van het wielerevenement positief ziet en ruim 40% zou zelf ook willen bijdragen, gemiddeld iets meer dan 10 euro.

Eén jaar voor de komst van de Giro d’Italia naar Gelderland is rondom het Hemelvaartsweekend een verdiepende studie uitgevoerd bij Gelderlanders en toeristen. Zij werden gevraagd naar hun plannen voor het Hemelvaartsweekend en wat de eventuele komst van een internationaal wielerevenement voor invloed zou hebben op hun vrijetijdsbesteding. Uiteindelijk zijn de gegevens van 204 respondenten verzameld op acht vrijetijdsbestemmingen in Gelderland (zie kader). De beperkte steekproefomvang en de selectie van respondenten op vrijetijdslocaties maakt het maar beperkt mogelijk om de resultaten voor heel Gelderland te generaliseren en geven daarom vooral een indicatie van de toeristische effecten.

Hoge prijzen en verkeersoverlast

Een groot deel van de inwoners van Gelderland laat weten dat de komst van de Giro d’Italia geen invloed heeft op hun vrijetijdsplannen voor het Hemelvaartsweekend. Een klein deel laat weten wel hun plannen aan te passen. Het merendeel van deze mensen zou voor het evenement speciaal thuis blijven om de komst van de wielrenners mee te maken. De minderheid zal de provincie juist gaan verlaten vanwege de Giro. (zie figuur 1).

De Gelderlanders konden aangeven om welke effecten rondom de Giro zich zorgen maakte. Ze maakte zich vooral zorgen om overlast en drukte op de wegen en rondom toeristische attracties. Een kleiner deel is bang voor hogere prijzen in horeca of verblijfsrecreatie en maakt zich zorgen om veiligheid rondom het evenement.

"Voor elke twee Gelderlanders die speciaal voor de Giro d’Italia thuisblijven, verlaat er één de provincie om dit evenement te ontlopen.”

De toeristen die Gelderland bezoeken zijn gevoeliger voor de komst van de Giro d’Italia blijkt uit het feit dat een groter deel zijn of haar vrijetijdsgedrag zou aanpassen vanwege het evenement. Bijna al deze mensen doen dat omdat ze het evenement graag zouden willen meemaken en speciaal voor het evenement terug zouden komen. Een minderheid geeft aan dat de start van de Giro d’Italia een reden voor ze is om juist weg te blijven uit Gelderland (zie figuur 2). Ook de toeristen geven aan dat ze vooral overlast en (verkeers)drukte vrezen en in mindere mate hogere prijzen bij vrijetijdsattracties. Een klein deel maakt zich zorgen om de veiligheidsrisico’s.

Meer bestedingen en fietsparticipatie

Ook zijn de respondenten gevraagd naar hun mening omtrent de komst van de Giro d’Italia naar Gelderland. Deze vragen zijn een jaar eerder gesteld in het haalbaarheidsonderzoek en geven daardoor de mogelijkheid om te kijken of er in de tussentijd verschuivingen hebben plaatsgevonden.

Dit huidig onderzoek laat zien dat het enthousiasme voor de komst van de Giro d’Italia nog steeds groot is. Nog meer Gelderlanders zijn van mening dat de Giro d’Italia een aanwinst is voor de provincie Gelderland en zullen het evenement gaan bezoeken als de wielrenners door hun eigen woonplaats komen. Opvallend is dat de Gelderlanders minder vaak van plan zijn om het evenement via de media te volgen of als het evenement niet door zijn of haar woonplaats komt.

De Gelderlanders vinden vooral dat de komst van de Giro d’Italia ervoor moet gaan zorgen dat meer mensen gaan fietsen. Dit is in de ogen van de inwoners het de belangrijkste doel maar is als doel ook het meest gestegen in het afgelopen jaar (+13%). Om dit doel ook daadwerkelijk te realiseren is lastig. Uit onderzoek blijkt dat alleen gerichte interventies rondom het evenement meestal ervoor zorgen dat diegene die al fietsen (tijdelijk) meer gaan fietsen.

Daarnaast vinden de inwoners van Gelderland het ook belangrijk dat de Gelderse economie gestimuleerd wordt met de komst van de Giro d’Italia. Uit het haalbaarheidsonderzoek van de HAN blijkt dat de komst van de Giro d’Italia zorgt voor een additionele bestedingseffect van ruim 11 miljoen euro.

Wat verder opvalt is dat de Gelderlanders het minder belangrijk vindt dat de regio internationale belangstelling krijgt en dat het imago van Gelderland wordt verbeterd. Deze scores zijn in dit onderzoek opvallend lager dan in het onderzoek uit 2014. Ook hoeft de komst van de Giro d’Italia voor slechts een minderheid van de respondenten te zorgen voor meer sociale cohesie en verbinding tussen Gelderlanders.

Succesvolle start van de Giro d’Italia

De opzet van het onderzoek is te beperkt om de toeristische effecten voor heel Gelderland uit te rekenen. Wel kan uit de gegevens geleerd worden dat een klein deel van de bevolking en de Gelderse toeristen vanwege het evenement Gelderland gaan verlaten of eruit wegblijven.

Het economisch succes van de Giro d’Italia hangt voor een groot deel af van het aantrekken van nieuwe bestedingen van buiten de provincie en het voorkomen van bestedingen die vanwege het evenement buiten de provincie worden gedaan. Vandaar dat het voor de betrokken overheden belangrijk zal zijn om de zorgen die inwoners en toeristen hebben rondom de start van de Giro d’Italia zoveel mogelijk weg te nemen en duidelijke communicatie op te zetten rondom drukte en overlast. Bovendien geven de inwoners van Gelderland aan dat ze het belangrijk vinden dat het evenement een positief effect heeft op de sportparticipatie en de Gelderse economie.

De auteurs Jelle Schoemaker is als docent en onderzoeker verbonden aan het expertiseteam sporteconomie & sportmanagement van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Jelle Zwanenburg is vierdejaars student Sport, Gezondheid en Management en behaalde met dit onderzoek zijn bachelordiploma. Meer informatie is te vinden op www.sporteconomie.nl