NHTV ontwikkelt betere berekening regionaal-economische impact toerisme

De economische impact van toerisme is een belangrijk onderwerp, voor zowel beleidsmakers als ondernemers. Beleidsmakers willen vaak weten hoeveel geld toeristen in een regio uitgeven en wat dit betekent voor de toegevoegde waarde en werkgelegenheid. Voor ondernemers is het van belang om de impact goed en betrouwbaar te kunnen presenteren. Jeroen Klijs heeft in zijn promotieonderzoek gekeken naar manieren om de berekening van de regionaal-economische impact van toerisme te verbeteren. Het doel was beter bruikbare en meer realistische uitkomsten, zonder dat dit de berekeningen onnodig complex en data-intensief maakt.

Het input-output model; voordelen en nadelen

De verbetering is nagestreefd door het vergelijken van bestaande economische rekenmodellen en de doorontwikkeling van het Input-Output (IO) model. Dit IO-model, dat vaak wordt vaak gezien als beste optie voor impactmetingen, begint met bestedingen van toeristen en recreanten in een regio. Dat geld komt op allerlei plekken de economie binnen, bijvoorbeeld in een restaurant, hotel of de trein. Maar dat geld blijft daar niet, dat gaat ook weer naar andere sectoren. Zo koopt een restaurant producten in bij de landbouw, groothandel of industrie. Het IO-model laat al die relaties zien. Waar het geld binnenkomt en waar het naar toe gaat. Het model brengt dus niet alleen de impact in de toeristische sector in kaart, maar ook voor alle sectoren die daar achter hangen.

Voordelen van het IO-model zijn dat de datavereisten relatief beperkt zijn en de uitkomsten van een hoog detailniveau en vergelijkbaar. Ook is het model (relatief) eenvoudig. Het model heeft echter ook een aantal nadelen, zoals de sterke veronderstellingen waarop het gebaseerd is. Een van die veronderstellingen is dat als een hotel twee maal zoveel gasten krijgt, ze ook twee maal zoveel uitgeven aan personeel, inkoop en alle andere zaken. In werkelijkheid is dat natuurlijk niet zo. Een vergroting van de afzet maakt het vaak mogelijk personeel efficiënter in te zetten. Daar zit een zekere productiviteitswinst in.

Realistischer rekenmodel

Het proefschrift bespreekt onder meer de ontwikkeling van een ‘niet-lineair’ IO-model. Dit nieuwe model biedt aanzienlijk meer realisme. Bovengenoemde productiviteitswinst wordt meegenomen en het model houdt daarnaast ook rekening met schaarste, prijsveranderingen en de gevolgen die dit alles heeft voor inkoopbeslissingen van ondernemingen. Het model benadert daardoor in potentie beter de werkelijkheid. Ook biedt het meer flexibiliteit. In het ‘traditionele’ IO-model kon je alleen meer of minder bestedingen stoppen. In het nieuwe model heb je veel meer mogelijkheden om aan de knoppen te draaien.

Daarmee creëert dit onderzoek meer mogelijkheden om de regionale economische impacts van toerisme te berekenen. Een realistische en goed onderbouwde berekening van die impacts is een overtuigend argument en uiteindelijk in ieders belang. Hoewel het onderzoek is uitgevoerd binnen een context van toerisme is het ook toepasbaar binnen impactstudies in andere domeinen. Denk bijvoorbeeld aan investeringen in infrastructuur of de impact van (toegenomen of afgenomen) vraag naar de producten van andere bedrijfstakken.

Reacties onderzoek

Diana Korteweg Maris, projectmanager van het Kenniscentrum Kusttoerisme, is zeer ingenomen met het uiteindelijke resultaat: "Het model is bij uitstek geschikt om veranderingen in de markt in beeld te brengen. Voor nieuwe ontwikkelingen kunnen we goed aangeven wat deze toevoegen aan de regionale economie. Maar we kunnen met het model ook uitstekend de huidige economische waarde in beeld brengen. Zo hebben we inmiddels voor twee provincies, Noord-Brabant en Zeeland, de economische waarde van toerisme en recreatie in kaart gebracht. Voor initiatiefnemers van nieuwe projecten is het model van belang om impacts op bestedingen en werkgelegenheid goed en betrouwbaar te presenteren. We hebben meegemaakt dat een project in eerste instantie met scepsis werd ontvangen, maar de rode loper werd uitgelegd nadat de regionale impacts duidelijk werden.”

Jeroen Klijs is als onderzoek / docent verbonden aan NHTV Breda, Academy for Tourism waar hij doceert in de professionele en academische onderwijsprogramma’s. Zijn promotietraject heeft plaatsgevonden bij Wageningen University