China anders zien

CELTH expert betrokken bij Chongming Eco Island International Forum

China kan lastig te doorgronden zijn voor buitenstaanders. Zelfs als je als expert wordt gevraagd om mee te denken over oplossingen voor toerisme en duurzaamheid. Docent, onderzoeker en actief lid van CELTH, Jörn Fricke werd uitgenodigd voor het Chongming Eco Island International Forum. Jörn zag een generatiekloof in de discussie over duurzame toeristische ontwikkeling voor het eilandengebied.

Chongming Eco Island International Forum werd begin september 2016 voor de 8^e keer georganiseerd. Het doel is om tot een evenwichtige ontwikkeling te komen van dit 11.000 km2 grootte gebied bij Shanghai. Het eiland ligt in de monding van de rivier de Yangtze. Het wordt omgeven door de kust en andere eilanden. Voor dit eiland wil men uitdrukkelijk ook ervaringen van elders in de wereld betrekken. Het eiland, ten oosten van Shanghai, is toegevoegd aan de provincie Shanghai en beleidsmakers, wetenschappers en bevolking discussiëren over de wijze waarop een verantwoorden invulling gegeven kan worden in de gebiedsontwikkeling. Vakblad Recreatie & Toerisme vroeg Fricke, docent bij NHTV en expert voor Centre of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH), zijn mening naar de ontwikkeling. China is immers een speerpunt voor kennis- en ervaringsuitwisseling van beide organisaties.

Een succesvolle ontwikkeling?
"Shanghai is een relatief kleine provincie met zeer veel inwoners en heeft dus ruimte nodig, ”aldus Fricke. "De druk op het gebied is dus groot. Maar tegelijkertijd beseffen beleidsmakers uit ervaring dat grootschalige uitbreidingsprojecten niet altijd succesvol zijn. Het niet van de grond komen van een paar eerdere projecten werd niet expliciet benoemd maar leek in de discussie wel een rol te spelen. Als we rekening houden met het maatschappelijk aspect van voorkomen van gezichtsverlies, is dit misschien ook wel begrijpelijk in de omgangsvormen.”

Jonge generatie laat zich horen
"Daarbij viel het me op dat er een markant verschil is tussen de oudere generatie en de jongere generatie. De laatste uit duidelijker en makkelijker zijn mening dan de eerste. Tijden veranderen duidelijk. Ook de discussie was open. Wetenschappers hebben een streepje voor en zijn het openlijk met elkaar oneens als het moet. Dat leidt tot interessante discussies.”
Maar is die discussie dan niet geënsceneerd, een show? "Ik denk van niet,” stelt Jörn ,"want de bewoners in de zaal lieten zich ook duidelijk horen en kwamen soms krachtig op voor hun belangen. Ze kregen die ruimte en er werd serieus naar ze geluisterd. Meningen stonden soms wel lijnrecht tegenover elkaar, maar er was wel sprake van respect voor een andermans mening. Opmerkelijk!”

Hoe gaat het met de besluitvorming?
"Daarbij moeten we beseffen dat dit nog niet betekent dat de uiteindelijke besluitvorming conform is volgens westerse opvattingen. Die besluitvorming is vermoedelijk meer top down, maar dat daarbij meer aspecten in overweging genomen worden is merkbaar. Naar mijn mening beseffen brede lagen bij de plannenmakers dat de balans in ontwikkeling belangrijk is. Er wordt rekening gehouden met natuurwaarden. ‘Groen’ en ‘natuur’ worden serieuzer genomen en zijn een benoemde functie van het gebied, zij het niet uitsluitend.”

"Een van de forumleden uit Nieuw-Zeeland wees in zijn betoog op de waarde van het eiland voor trekvogels. Daar werd bij de ontwikkeling van het eiland wel rekening mee gehouden. Unieke natuurgebieden, zoals een wetland gebied, werden merkbaar op waarde geschat. Voor mij was dit toch wel een openbaring, een ander beeld van China dan ik had.”

Vergeten eiland?
"Dat neemt niet weg dat de druk van de bevolkingsaanwas maakt dat dit ‘vergeten eiland’ dat nu aan Shanghai wordt toegevoegd, wel een deel van de groei van de stad moet gaan opvangen,” stelt Jörn Fricke, die van huis uit sociaal geograaf is met specialisatie ontwikkelingsgebieden en voor CELTH expert is op gebied van duurzaamheid. Hij deed in het verleden langdurig onderzoek in Mexico en naar de eilanden bij Maleisië. Hij staat achter de filosofie dat toerisme middels bezoekersstromen en bezoekersfaciliteiten een veel grotere bijdrage aan de maatschappij heeft, dan nu wordt verondersteld. Laat staan dat die goed benut wordt. "Het feit dat toerisme meegenomen wordt in de discussie rond ontwikkeling van Chongming is een goede eerste stap.”

Moeten we anders kijken naar China?
"Ik heb het idee dat het China van binnenuit gezien nog onvoldoende in beeld is in Europa. We moeten de cultuur begrijpen en in staat zijn echt mee te denken. Daarbij verandert China in snel tempo, maar niet per se in de richting waarop wij in het Westen willen dat ze gaan. Als dat ons referentiekader is, zal het niet lukken om China te begrijpen. Als we daar moeite voor doen, kunnen we bruggen slaan, elkaar verstaan en begrijpen, en elkaar verrijken. Kennisuitwisseling speelt hier een cruciale rol. En toerisme helpt culturen bij elkaar te brengen.”