Staatssecretaris gaat met provincies ToerismeTop over spreiding organiseren
Verder komt Keijzer op 1 april samen met de minister van Binnenlandse Zaken met een brief over de regulering van de particuliere verhuur. Op dit moment overleggen het ministerie, de betrokken gemeenten en deelplatforms over het beperken van uitwassen. Keijzer zei het niet maar een goed verstaander kon uit haar woordkeuze opmaken dat er landelijke regels komen als de platforms geen water bij de wijn doen. De meeste Kamerleden zijn voor regels die dan wel lokaal moeten kunnen worden ingevuld.
Over de Holland City strategie van NBTC was Keijzer erg positief en die moet versneld worden uitgerold. Daarin ziet zij voor zichzelf een duidelijke rol als aanjager. De prestatie-indicatoren van NBTC worden verder aangepast en in lijn gebracht met de doelstelling om toerisme in ruimte en tijd over Nederland te spreiden. De kritiek van met name D66 Kamerlid Paternotte dat NBTC nog steeds Amsterdam in de etalage zet, pareerde ze met het argument dat Amsterdam het visitekaartje voor Nederland is en we vooral toeristen moeten verleiden de rest van Nederland ook te ontdekken.
Maar voordat het zover was en de deze conclusies konden trekken konden de Kamerleden in de eerste termijn van het debat hun standpunt ten aanzien van toerisme toelichten. Tegelijkertijd de vuurdoop voor staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat op dit dossier.
CDA: Bruisende buitengebieden bij Holland City betrekken
Joba van den Berg van het CDA trapte het debat af met met de stelling dat als we niets doen Amsterdam overloopt. Ze was dan ook blij en positief met de Holland City strategie. Ze wilde wel van de staatssecretaris weten hoe de bruisende buitengebieden meer bij de verhaallijnen kunnen worden betrokken. Ook het idee van de Overijsselse gedeputeerde gedeputeerde Eddy van Hijum om een spreidingsconferentie te organiseren viel bij het CDA in goede aarde. Wel miste het Kamerlid het accent op de grootste toeristische markt voor Nederland: "Hoe kunnen we Duitsers verleien om buiten de Randstad meer dagen door te brengen”, vroeg ze aan de staatssecretaris. Van den Berg constateerde tevreden dat de staatssecretaris de strategie had verlegd van pure groei naar een duurzame groei met een accent op de cultuurtoerist. Ze maakte zich wel wat zorgen om Amsterdam Marketing die vooral de Metropool Amsterdam in de etalage zet en wilde dat Amsterdam ook regio's buiten de Randstad bij de Metropool betrekt.
D66: Kritisch op buitenlandpromotie NBTC
Jan Paternotte van D66 ging het debat wat steviger in met de stelling dat de brief die de staatssecretaris voorafgaand aan het debat hem niet overtuigde: "Toeristen zijn net kuddedieren en zijn verslaafd aan toeristische hotspots”, betoogde hij en voegde daaraan toe dat Amsterdam vooral crowdmanagement nodig heeft. Ook hij ziet dat veel regio's graag meer toeristen willen ontvangen maar vroeg zich openlijk af hoe dat dan moet. "Werkt het wel om Van Goghliefhebbers te verleiden niet het Van Goghmuseum te bezoeken maar naar het Kroller Moller af te reizen?” Kritisch was Paternott op het NBTC dat op haar website nog steeds Amsterdam in de etalage zet en fietsen in de hoofdstad promoot als een goed vervoermiddel: "Toeristen moet je niet uitnodigen om in Amsterdam te fietsen, dat is echt levensgevaarlijk.” Voor de staatssecretaris had hij nog wel een aantal suggesties en vragen in de achterzak. Zo wilde hij weten op welke prestatie-indicatoren het NBTC wordt afgerekend waarbij het de hoop uitsprak dat dat voor niet op aantallen toeristen is. Volgens Paternotte moet NBTC andere Nederlandse parels in de etalage zetten waarbij hij Rotterdam en de Oostvaardersplassen noemde. Hij vond dat NBTC in de buitenlandpromotie veel meer met de regio's moet samenwerken.
Dat Paternotte zich al enige tijd druk maakt om de drukte in Amsterdam en de rol die de verhuurplatforms daarin spelen, is in de branche algemeen bekend. Van de staatssecretaris wilde hij weten hoe het staat met de uitvoering van de moties die daaromtrent zijn ingediend. Paternotte geloofde ook niet in de werking van het huidige Holland Travel Ticket dat één dag geldig is. "Dan komen de toeristen na een dagje regio weer terug in Amsterdam. Waarom ontwikkelen we geen aantrekkelijk geprijsd meerdaags ticket zodat ze meerdere dagen in de regio verblijven”, vroeg hij de staatssecretaris.
VVD: Waar is het actieplan voor toerisme?
Martin Wörsdörfer van de VVD was een groot voorstander van het huidige spreidingsbeleid maar vind dat we het dan wel goed moeten aanpakken. Hij hekelde de versplinterde promotie van Nederland in het buitenland en had behoefte aan een sterk actieplan om meer toeristen naar de regio te trekken. Van alle Kamerleden was hij de enige die pleitte voor juist meer toeristen maar dan moeten het natuurlijk wel de juiste toeristen zijn. Toeristen die dan wel in staat moeten zijn zich in Nederland te verplaatsen, en dat valt nog niet mee. Zo was de ov-reis Den Haag – Brielle die het Kamerlid onlangs ondernam niet meegevallen. Wörsdörfer onderschrijft in tegenstelling tot Paternotte de strategie van NBTC dat met Amsterdam in de etalage toeristen worden verleidt de rest van Nederland te bezoeken. Daarvoor moeten dan wel de regionale fondsen aan elkaar worden verbonden en Wörsdörfer ziet daarvoor een duidelijke rol voor de staatssecretaris om die samenwerking te bevorderen.
SP: Wettelijke maatregelen voor particuliere verhuur
Mahir Alkaya van de SP was het met Paternotte eens dat het niet zal meevallen om toeristen die naar Amsterdam komen de regio in te lokken. "Moeten we niet veel meer andere regio's in de etalage zetten”, hield hij de staatssecretaris voor die zij nog een opdracht meegaf om regio- en citymarketingorganisaties veel beter te laten samenwerken. Over Airbnb was Alkaya duidelijk: "In buurten waar Airbnb de spuigaten uitloopt moeten we gemeenten de wettelijke middelen geven het totaal te verbieden.” Hij wilde weten wat de staatssecretaris daaraan gaat doen.
PvdA: Waar is de urgentie in de maatregelen?
Willem Moorlag van de PvdA vond de brief van de staatssecretaris ook tegenvallen. Hij zag dat de staatssecretaris de urgentie benoemde maar in de maatregelen vond hij die niet meer terug: "De brief had een wat keuvelend karakter.” Hij wilde van de staatssecretaris weten of ze met de regio's en steden een gezamenlijk spreidingsbeleid wil maken. Kamerlid Paternotte haakte hier handig op in door Moorlag voor te stellen de door Overijssel voorgestelde spreidingsconferentie te ondersteunen. Moorlag voelde daar wel wat voor maar vond dat de conferentie vooral een startpunt moest zijn en geen eenmalige actie die dan als een nachtkaars uitgaat. Dat toeristen met een beetje promotie zijn te verleiden naar de regio te trekken waagde hij te betwijfelen: "Water stroomt altijd naar het laagste punt, toeristen altijd naar de drukste plek”, verwoorde hij zijn visie in een mooie beeldspraak. Volgens Moorlag moeten er daarom iconische toeristentrekkers in de regio komen zoals bijvoorbeeld dependances van het Rijksmuseum. Dat idee kon wel op sympathie van staatssecretaris Keijzer rekenen maar verdween wel direct weer in de prullenbak: "Ik snap het betoog maar het is makkelijk gezegd en moeilijk gedaan omdat de culturele basisinfrastructuur is vastgesteld. "Laten we eerst eens kijken welke pareltjes we in de regio hebben.”
GroenLinks: Prijsvechters uit de luchtvaart
Tom van der Lee van GroenLinks waagde te betwijfelen of de groei van het toerisme wel wordt veroorzaakt door marketing en promotie. Hij ziet een groeiende en meer welvarender wereldbevolking die de planeet gaat ontdekken. Als ze voor het eerst in Europa zijn, is Amsterdam één van de must see bestemmingen. "Ik heb vraagtekens bij de maakbaarheid van het vraagstuk”, vatte hij mooi samen. Ook hij vond dat we de omslag moeten maken naar meer hoogwaardig toerisme. Daarvoor moeten volgens GroenLinks in de eerste plaats de prijsvechters de luchtvaart uit, om te beginnen van Schiphol. Van der Lee maakte zich verder druk om de particuliere verhuur die alleen al in Amsterdam zes tot zeven duizend woningen onttrekt aan de woningmarkt. Hij ziet niets in allerhande lokale regelingen maar verwacht van de Rijksoverheid een duidelijke regeling die lokaal kan worden ingevuld.
Mona Keijzer: Rol van Rijksoverheid is heel beperkt
In haar reactie stelde Keijzer dat alles is gericht spreiding van toerisme maar dat we rekening moeten blijven houden met een sterke groei van het toerisme. "Op veel plaatsen in het land zijn de bewoners en ondernemers blij met toeristen.”
Waar de Kamerleden van de staatssecretaris een breed omvattend plan voor de spreiding van toerisme vroegen, wilde Keijzer dat niet toezeggen. "Toerisme is onderdeel van het ruimtelijk beleid en dat is een verantwoordelijkheid van de regio's”, hield ze de Kamerleden voor. Zij hield vast aan de bekende verdeling waar het ministerie het (beperkte) beleid bepaalt en NBTC dat uitvoert. Wel wilde ze zich inspannen om in het regionale economische beleid toerisme een plek te geven. Moorlag was daarin duidelijk teleurgesteld: "Toerisme is economisch groter dan landbouw, waar we een heel ministerie voor hebben, en wij moeten het doen met een brief van vijf kantjes.” Ook Paternotte was teleurgesteld: "De branche vraagt om regie van de staatssecretaris. Gaat ze die ook pakken?” Maar Keijzer zag voor zichzelf vooral een rol weggelegd als versneller van samenwerking. De rol van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is op het dossier toerisme heel beperkt. "Voor ondernemers zijn we het eerste aanspreekpunt, maar we hebben geen budget voor het schrijven en uitvoeren van grote plannen.”
Na wat heen en weer gepraat zegde Keijer wel toe dat ze een aanpak zoals in de Retailagenda als een mogelijkheid zag. Daarvoor wilde ze wel eerst in gesprek met de provincies. "Ik ga graag met de gedeputeerden aan de slag.” Ook het idee van een spreidingsconferentie zag ze wel zitten maar dan wel met een positievere naam: ToerismeTop. Ze zegde toe deze samen met de provincies te willen organiseren. Daarvoor gaat ze eerst in gesprek met de bedenker van het idee gedeputeerde Eddy van Hijum.
Spreiden met Amsterdam in de etalage
Ook de kritiek van Paternotte dat NBTC Amsterdam internationaal nog steeds promoot had Keijzer een stellig antwoord: "Het is niet zo dat we kunnen stoppen om Amsterdam als visitekaartje voor Nederland in te zetten. We moeten ze vooral verleiden ook de rest van Nederland te bezoeken.” Paternotte zag niets in die strategie maar had zelf ook het antwoord niet: "We moeten niet doen alsof we mensen kunnen sturen.” Keijzer vond wel dat Amsterdam meer met de rest van Nederland moet samenwerken: "Amsterdambezoekers moeten ook worden verleid de Hanzesteden of Edam of Monnickendam te bezoeken.” Toch zag ook Keijzer dat ondanks de goede bedoelingen het toeristisch product nog niet overal in de regio op orde is. "Eerst moeten we zorgen dat de buitengebieden bruisend zijn.” Uiteindelijk ontlokte de Kamerleden de staatssecretaris de uitspraak dat ze vindt dat de regionale toerismebureaus beter moeten samenwerken: "Verschillende bureaus werken de spreiding tegen”, zei ze.
Op de vraag van Paternotte of de prestatie-indicatoren van NBTC al gewijzigd zijn naar spreiding kon ze melden dat de koerswijziging is ingezet naar spreiding in ruimte en tijd maar dat de indicatoren nog moeten worden aangepast. Wel kon ze melden dat haar inzet is om samen met het NBTC toeristen naar de rest van Nederland te halen maar was daarin ook reëel: "Het gedrag van toeristen is maar beperkt beïnvloedbaar.”
1 april brief over particuliere verhuur
Op het dossier particuliere verhuur kon Keijzer ook weinig concreets toezeggen. De minister van Binnenlandse Zaken is op dat dossier leidend. Keijzer kon aankondigen dat er 1 april een brief naar de Tweede Kamer komt. "Er vinden gesprekken met de gemeenten en de platforms plaats en er wordt gekeken of er aanvullende regels nodig zijn.” Volgens Moorlag moet de staatssecretaris optreden al was het alleen al omdat er mededingingsregels in het geding zijn. Keijzer: "We willen niet stukreguleren maar willen wel optreden”, hield ze de Kamer voor en daar lichtte ze al een tipje van de sluier op. Paternotte is erg voor landelijke regels die met lokaal maatwerk passend voor elke gemeente kunnen worden ingezet. Keijzer had nog wel een nieuwtje want ze wist te vertellen dat ook de Belastingdienst kijkt hoe ze belasting kunnen heffen op de inkomsten uit deelplatforms.
