Geplaatst op: 17-12-2018
Auteur: Sandra Reusen
PleisureWorld NRIT

Conglomeraten bepalen de leisure markt in Dubai en Abu Dhabi

Conglomeraten bepalen de leisure markt in Dubai en Abu Dhabi
In mijn vorige artikel schreef ik dat vanaf de jaren ’90 van de vorige eeuw Dubai flink heeft ingezet op de ontwikkeling van toerisme. Het toen nog kleine emiraatje had de grote ambitie om de ‘stad van de future’ te worden en dat betekende dat er ruim baan werd gemaakt voor ambitieuze investeerders. Met als positief gevolg dat het ene na het andere iconische project uit de grond werd (en wordt) gestampt. Wie zijn deze leisure ontwikkelaars en hoe hebben dergelijke ontwikkelingen vorm en inhoud gekregen? Anders dan in Nederland, waar de leisure sector vooral wordt gedomineerd door familiebedrijven, zijn er in Dubai zogenaamde ‘conglomeraten’ ontstaan, of wel ‘holding bedrijven’ met vele dochterondernemingen in de leisure sector. Hieronder beschrijf ik er drie (en nog een aantal in een notendop)!


1: Meraas Holding, People make places

Te beginnen met ‘Meraas Dubai Holding’, een, in 2007 in Dubai, gevestigde conglomeraat met 7 divisies (waaronder de leisure gerelateerde divisies: ‘destinations’, ‘leisure’, ‘hospitality’ en ‘dining’). Deze multinational staat onder leiding van group chairman Abdulla Ahmed Al Habbai, die tevens de leiding heeft over Dubai Parks & Resorts, één van de ventures van Meraas en ook nog over Dubai Holding (het derde leisure conglomeraat dat ik beschrijf in deze blog). Met de slogan ‘people make places’, is Meraas verantwoordelijk voor de realisatie (design en management) van een flink aantal ‘urban destinations’, passend bij het DNA van het betreffende gebied. Deze ‘places’ worden als ‘experiences’ vermarkt. Uit hun koker komt oa. La Mer, Kite Beach, City Walk, The Beach, The Last Exit, Dubai Safari Park, Hub Zero, The Green Planet, Mattel Play! Town en Ain Dubai (dit moet ‘s werelds hoogste reuzenrad worden, met +/- een hoogte van 260 meter versus de reeds bestaande raden: London Eye (135 mtr) en Las Vegas Wheel (167,6 mtr))


The Beach (JBR) met uitzicht op Ain Dubai (beide ontwikkelingen van Meraas)


En dit zijn nog maar enkele projecten (Meraas; hun divisie hospitality omvat maar liefst zeven hotel-, spa- en resortconcepten). Voor wie wat wil in Dubai is Meraas zeker een interessante partner, die al vele ‘ventures’ mogelijk heeft gemaakt zoals Dubai Cruise Terminal, Dubai Parks and Resorts (DPR*), Dubai Water Canal and Rove hotels (homegrown global lifestyle brand). Onder het motto ‘an idea shared is a possibility squared’, heeft Meraas al veel publiek-private samenwerkingen tot stand gebracht.


*DPR: hieronder vallen de volgende themeparks: Legoland, Legoland Waterpark, Motiongate, Bollywood, Riverland (en Six Flags i.o.) en Lapita Hotel. Meer info: DP&R


Wat je ziet is een duidelijke trend van leisure en entertainment clustering. Een goed voorbeeld hiervan is de, door Meraas ontwikkelde, ‘City Walk’ met in dit gebied het rainforest-bezoekerscentrum The Green Planet, Mattel Play! Town en Hub Zero, gecombineerd met talrijke shopping en dining mogelijkheden. Resultaat: City Walk is een ‘all generation experience’. Bij de volgende twee conglomeraten zie je deze trend ook terug.


Overigens is Meraas, ondanks de vele leisure producten die uit haar koker komen, financieel gezien het ‘kleine broertje van..‘ met een geschatte jaarlijkse winst van 50 miljoen dollar vergeleken bij onderstaande conglomeraat die jaarlijks, naar schatting, 4.6 biljoen dollar winst maakt.


2: Emaar, Flagship Developer van Downtown Dubai

Het tweede conglomeraat dat ik beschrijf in deze blog is de Emaar Group, een public company, die haar oorsprong vindt in 1997 in de ontwikkeling van vastgoed, met name de realisatie van de expat communities. Deze ‘Dubai’s leading developer’ onder leiding van chairman en founder Mohamed Alabbar, heeft haar onderneming opgedeeld in zes groepen, waaronder ‘Malls & Retail’, ‘Entertainment’ en ‘Hospitality & Leisure’. Met haar ‘flagship development’ Downtown Dubai met eyecatcher en Dubai’s ‘ubericoon’ The Burj Khalifa (‘s werelds hoogste gebouw 828 meter) is Emaar onlosmakelijk verbonden met deze city of the future.


Binnen deze flagship-cluster tref je, allen door Emaar gerealiseerd en op loopafstand van elkaar, Dubai Mall, the Ice Rink, Kidzania (edutainment concept), Reel Cinemas, Dubai Aquarium & Underwater Zoo, the ‘At the Top-Experience’, The Dubai Fountain en ‘s werelds grootste VR park (PVRK). (Meer info: Emaar).


Overigens is het ook verrassend, of misschien ook niet, om te zien dat er kruisbestuivingen bestaan tussen de conglomeraten Emaar en Meraas onderling. Er wordt bijvoorbeeld in samenwerking communities en hotelketens ontwikkeld. Ook heeft Meraas een directe band met Dubai Holding, het derde conglomeraat in deze blog.


Burj Khalifa (828 mtr)


3: Dubai holding

Dubai Holding is een ‘global investment’ conglomeraat, ontstaan in 2004 door founder Mohammed bin Rashid Al Maktoum (ruler of Dubai), dat opereert in veertien landen binnen twaalf industrieën, waaronder ‘hospitality’, ‘toerisme’, ‘retail’ en ‘wellness’. Het bedrijf dat onder leiding staat van Abdulla Ahmed Al Habbai, tevens de group chairman van Meraas (en dit is het hierboven genoemde ‘lijntje’), wil bijdragen aan een duurzame, innovatie-gedreven economie dat in het verlengde ligt met de UAE overheidsvisie 2021. Bekende projecten zijn de Jumeirah Hotels & Resorts (hieronder valt ‘s werelds luxe hotel ter wereld, ‘Burj al Arab’), Dubai’s toeristische topper Global Village, Wild Wadi Park, JBR, een aantal compleet ingerichte communities verdeeld over Dubai en het wellness brand Talise. Ook Dubai Holding ontwikkelt clusters, het bekendste voorbeeld is het Jumeirah cluster met hier binnen op steenworpafstand van elkaar: Wild Wadi, JBR, Burj Al Arab, Souk Madinat, The Walk JBR en Talise Wellness (meer info: Dubai Holding). Geschatte jaarlijkse winst: 2.5 biljoen dollar.


Burj Al Arab


Abu Dhabi

In buuremiraat Abu Dhabi zie je eenzelfde (jonge) ontwikkeling gaande. Hier ontwikkelde Aldar Properties & Development, één van Abu Dhabi’s grootste real estate groups, ontstaan in 2004, het masterplan Yas Island met toeristische trekkers Ferrari World, Yas Mall en Yas Marina Circuit (Aldar). Geschatte jaarlijkse winst: 2 biljoen dollar. Er is een nauwe relatie met Holding Miral Asset Management (2011), tevens ‘een arm van de overheid’, die op haar beurt verantwoordelijk is voor het creëren en managen van destinaties, waaronder Yas Island en was de ‘bouwer’ van onder andere Warner Bros. World Abu Dhabi, waarvan ze tevens eigenaar is. Gek is het niet want H.E. Mohamed Khalifa Al Mubarak is Chairman van zowel Miral als Aldar Properties. Daarnaast is hij Chairman of Abu Dhabi Tourism & Culture Authority die toeziet op de instandhouding en promotie van het erfgoed en de cultuur van Abu Dhabi, door middel van onderscheidende Abu Dhabi experiences die ‘het leven van bezoekers en bewoners’ verrijken (Miral). Farah Expericences, ontstaan in 2008, is onderdeel van Miral en heeft als corebusiness het verschaffen van entertainment experiences van wereldniveau. Ze is verantwoordelijk voor het operationele management van het cluster: Yas Waterworld, Ferrari World Abu Dhabi en het recent geopende Warner Bros. World Abu Dhabi (Farah Experiences).


In dit rijtje mag natuurlijk niet ontbreken de ontwikkeling van het nieuwe cluster op (kunst)eiland Saadiyat door The Tourism Development and Investment Company (TDIC, 2006) met oa. het Louvre Abu Dhabi, Manarat Al Saadiyat en de geplande culturele projecten het Zayed National Museum and Guggenheim Abu Dhabi (TDIC). De Chairman is inmiddels een bekende onder ons namelijk H.E. Mohamed Khalifa Al Mubarak.


Louvre Abu Dhabi


Nog een aantal conglomeraten

Hieronder nog een aantal opmerkelijke conglomeraten en ik pretendeer hierbij niet uitputtend te zijn:

  • Majid Al Futtaim, één van VAE oudste conglomeraten uit 1992, beweegt zich tevens op het snijvlak van malls, hotels en communities. Het meest bekende project is wel de Mall of Emirates (MOE), met hierin Ski Dubai, Vox cinemas, FEC Magic Planet en (één van) de Hypermarkt Carrefour (UAE) (Majid Al Futtaim). Geschatte jaarlijkse winst: 5.8 biljoen dollar
  • Meydan Group (2007), ontwikkelt oa. ’s werelds grootste shopping mall, the Meydan One Mall met een vloeroppervlakte > 5 miljoen m2 (Meydan). Geschatte jaarlijkse winst: 1.1 biljoen dollar
  • Nakheel Holding (Nakheel Holding) (2003), met een portfolio van innovatieve landmarkprojecten zoals Palm Jumeirah, The World, Discovery Gardens, Dragon City, IBN Battuta Mall en diverse hotels, restaurants en clubs. Geschatte jaarlijkse winst: 1.2 biljoen dollar. Nakteel zou tevens ‘s werelds hoogste toren gaan realiseren (lees: hoger dan de Burj Khalifa), The Nakteel Tower. Status: ‘never built’. Maar wat niet is, kan nog komen!

Studiereis Dubai & Abu Dhabi

Wanneer u deel uit wilt maken van al deze innovatieve toeristische destinatie ontwikkelingen, dan is een deelname aan de eerst volgende studiereis van Pleisureworld NRIT een niet te missen kans. Meer informatie: Studiereis Dubai & Abu Dhabi


Over Sandra Reusen

Sandra Reusen is Leisure Consultant van PleisureWorld NRIT in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en neemt u mee in de bijzondere (leisure) wereld van Dubai en omgeving.

Email: sandra@pleisureworld.nl

LinkedIn: Sandra


Topics:Toerisme
Trefwoorden: toerisme, midden-oosten

CELTH



||| Nieuws |||

05/02/26
Exclusief voor leden
Zelf driften: Duinrell introduceert nieuwe auto-attractie
Naast de nieuwe Kikker8baan opent Duinrell komend seizoen nog een nieuwe attractie in het park: de Duinrell Drifter. In deze attractie besturen bezoekers zelf hun rit en bepalen zij met een hendel hoeveel zij ‘driften’.
05/02/26
Exclusief voor leden
Varend Corso heeft alle dorpskernen aan boord
Tijdens de startbijeenkomst van Varend Corso Westland, gisteravond bij Intratuin ‘s-Gravenzande was het enthousiasme groots. Alle Westlandse dorpskernen op de route doen mee met de editie van 2026.
05/02/26
Kennisprogramma en awardceremonie Dagrecreatie Live
Op 12 februari 2026 opent Dagrecreatie Live haar deuren in Evenementenhal Gorinchem. Dit nieuwe event voor professionals in de dagrecreatie staat in het teken van talkshows over onderwerpen als gastbeleving en innovatie, presentaties van vakspecialisten en een awardceremonie.
05/02/26
Begrote opbrengst toeristenbelasting stijgt met 9,0 procent
In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen, 6,5 procent meer dan een jaar eerder. Wie de cijfers van CBS doorneemt ziet dat de toeristenbelasting een stuk hoger uitvalt, namelijk 9%. De verschillen in toeristenbelasting zijn groot.
04/02/26
NEMO is even voor volwassenen
Het techniek- en ontdekkingsmuseum NEMO is altijd op de jeugd gericht. Maar nu zijn de volwassenen aan de beurt met een speciaal gemaakt programma in de avonden in de komende maanden. Het museum zorgt ook nog voor een drankje.
03/02/26
Exclusief voor leden
Peer Bueller mag KAYAK groter maken
Peer Bueller trad in 2016 in dienst bij KAYAK als Chief Financial Officer en werd in 2021 Chief Operating Officer. Sinds zijn komst bij KAYAK heeft Peer zich gericht op de expansie van het bedrijf, de groei van KAYAK for Business het platform voor zakelijke reizen van het merk, en het stimuleren van commerciële innovatie.
03/02/26
Waarom salontafelboeken maken perfect is voor jouw onderneming in de vrijetijdssector?
Wil je jouw bedrijf in de vrijetijdssector nét wat exclusiever laten aanvoelen? Dan is salontafelboeken maken een slimme zet. Het is een stijlvolle manier om jouw verhaal, sfeer en aanbod tastbaar te maken. Denk aan een luxe boek vol beelden, korte verhalen, reviews en verborgen parels van jouw locatie of activiteit. Zo geef je bezoekers iets om doorheen te bladeren, te bewaren en vooral: te delen met anderen.
02/02/26
Twee kritische beschouwingen op toerisme: de onzin van spreiding en ongewenst toerisme
In een tijd waarin de toeristische sector zoekt naar een nieuw evenwicht tussen groei, leefbaarheid en betekenis, verschijnen er steeds meer stemmen die oproepen tot herbezinning. Twee recente artikelen – van Ewout Versloot en Shirley Nieuwland – leggen ieder vanuit een eigen invalshoek de vinger op dezelfde zere plek: het huidige systeem piept en kraakt, en vraagt om een fundamentelere kijk op wat toerisme zou moeten bijdragen aan mens, plek en planeet.

||| Agenda |||

10/02/26
10/02/26 t/m 10-02-26: Kennistafel 5: De kracht van het landschapsontwerp als meerwaarde voor het vakantiepark
Datum: 10 februari 2026Locatie:  Molecaten Park Landgoed Ginkelduin Scherpenzeelseweg 53  ...
12/02/26
12/02/26 t/m 12-02-26: Dagrecreatie Live: het nieuwe ontmoetingspunt voor ondernemers in de dagrecreatie
Na twee edities van Recreatie Next Level is het op 12 februari in Evenementenhal Gorinchem tijd voor...
13/02/26 t/m 15-02-26
13/02/26 t/m 15-02-26: Fiets en Wandelbeurs
De Fiets en Wandelbeurs 2026. Drie dagen vol inspiratie, routes, outdoormateriaal, lezingen en vakan...
09/03/26
09/03/26 t/m 09-03-26: Nationaal Congres Evenementen 9 maart 2026
11? NCE is in Zandvoort op 9 maart 2026. De gemeente heeft zich, in samenwerking Zandvoort Marketing...
10/03/26
10/03/26 t/m 10-03-26: Opendeurdag Experience Factory Antwerpen; Europa’s grootste Indoor FEC Attractie
Primeur Langste E-Kart circuit van Europa en TimeMissionDatum: dinsdag 10 maart 2026Locatie: Michiga...