Geplaatst op: 19-07-2020
Auteur: Peter Bekkering
NRIT
Publicatie: R&T juni 2020

CELTH helpt bij opzetten duurzaam toerisme

Uniek ‘living lab’ op Lake Toba

CELTH helpt bij opzetten duurzaam toerisme
Uitzicht over het prachtige Lake Toba.
Bij Lake Toba op het Indonesische eiland Sumatra is het Centre of Expertise for Leisure, Tourism & Hospitality (CELTH) betrokken bij een uniek ‘living lab’, waar vanaf het begin samen met lokale stakeholders vorm wordt gegeven aan duurzaam toerisme. In maart 2020 vond de kick-off plaats met onder meer een multi-stakeholder workshop rondom mogelijke toekomstscenario’s. Liever geen Bali 2.0 worden maar een Oosters Costa Rica.

De voorgeschiedenis van de ontwikkeling van Lake Toba begint met de Indonesische overheid die in het najaar van 2017 aankondigde vol te willen gaan inzetten op het verder ontwikkelen van toerisme. Daarbij is de doelstelling om ‘tien nieuwe Bali’s’ te creëren. Met de nieuwe Bali’s wilde Indonesië het aantal toeristen vergroten van 12 miljoen in 2016 tot 20 miljoen in 2020. De Indonesische overheid steekt honderden miljoenen euro’s in deze ontwikkeling, evenals de Wereldbank. Een van die ‘nieuwe Bali’s’ is Lake Toba.(1) Jasper Heslinga, programma manager CELTH & senior onderzoeker aan het European Tourism Futures Institute van de NHL Stenden Hogeschool: "Lake Toba is een gebied dat veel potentie heeft om een duurzame toeristische bestemming te worden. Een prachtig meer, schitterende natuur en een interessante ontstaansgeschiedenis. En het is er voor Indonesiërs relatief koel, een groot voordeel wanneer je uit het warme Jakarta komt.” Bij de ontwikkeling van Lake Toba zijn er een aantal fasen, vertelt Guido Aerts, programmamanager namens Breda University of Applied Sciences (BUAS) bij CELTH. "De eerste fase is de aanleg en verbetering van de infrastructuur (o.a. upgrade vliegveld, verbetering wegeninfrastructuur, aanleg snelweg Medan-Toba) zodat het gebied fysiek beter wordt ontsloten. Inmiddels zijn daar flinke stappen in gemaakt. De volgende, tweede fase, is om in het gebied het ‘human capital’ te gaan ontwikkelen. Dat betekent de mensen ter plekke klaar te maken om in het toerisme werkzaam te worden. En daarbij zijn wij als CELTH in beeld gekomen om hen daarbij te helpen.” 

Doelgroep vaststellen: internationaal of inwoners van Jakarta?

Als kick-off organiseerde CELTH in maart 2020 een workshop met circa twintig belanghebbenden (o.a. toeristische ondernemers, burgers, overheidsfunctionarissen, belangengroepen, toeristenbureaus en onderwijsinstellingen). Doel was om scenario’s voor 2030 te ontwikkelen en een inventaris te maken van lokale behoeften met betrekking tot trainingen, cursussen en vaardigheden, nodig voor de ontwikkeling van duurzaam toerisme. 

Bij de workshop werden vier toekomstscenario’s gepresenteerd als startpunt voor de discussie: 1. Bali 2.0. 2. Indonesië eerst. 3 Costa Rica van het Oosten. 4. Gezinsvakantie. Heslinga: "Bij het opstellen van de toekomstscenario’s hebben we de belangrijkste fundamentele onzekerheden als uitgangspunt genomen. Ten eerste: wat is de doelgroep? Richt je je op ‘domestic tourism’, dus op Indonesië zelf. Of richt je je op internationaal toerisme met rijke buitenlanders. En ten tweede: ga je voor massatoerisme of voor niche-toerisme? Massa en Internationaal levert ‘Bali 2.0’ op; Niche en Internationaal – toeristen die komen voor kleinschaligheid, duurzaamheid en natuur – levert ‘Oosters Costa Rica’ op; Massa en Indonesië –mensen uit Jakarta die bij Lake Toba een weekeind willen afkoelen – levert ‘Indonesië eerst’ op; en Niche en Indonesië levert ‘Gezinsvakantie’ op.” 


Groepsfoto met alle lokale deelnemers na afloop van de multi-stakeholder scenariosessie in Tuk Tuk, Lake Toba.

Oosters Costa Rica

Bij de workshop was er vrijwel complete overeenstemming dat ‘Bali 2.0’ bij Lake Toba geen optie was. De voorkeur ging uit naar ‘Oosters Costa Rica’ en in mindere mate naar ‘Gezinsvakantie’. Heslinga: "Je hebt het dan dus over twee niche-scenario’s, die zich kenmerken door kleinschaligheid. Daarbij zou je bijvoorbeeld kunnen beginnen met je eerst richten op lokale toeristen – scenario 4 – en later uitbreiden naar internationale toeristen – scenario 3. Als CELTH hebben we geen voorkeur, we zijn procesbegeleider. Daarbij wijzen we wel op welke implicaties en gevolgen horen bij de keuze voor een bepaald scenario.” 

De workshop levert ook een inventarisatie van de behoeften op. Aerts: "Je hebt het dan in brede zin over hospitality skills. Daarbij hebben we een framework gepresenteerd, de Next Tourism Generation Skills, dat in Europa wordt uitgeprobeerd en waar BUAS ook bij betrokken is. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen ‘social’, ‘green’ en ‘digital’ skills. Vervolgens wordt geïnventariseerd wat er al gebeurt, waar landen naartoe willen en welke skills daarvoor nog ontbreken en dus ontwikkeld moeten worden. En er wordt een roadmap opgesteld om daar te komen: 1. Vormen ‘coalition of the willing. 2. Identificeren competenties. 3. Gap analysis. Bij Lake Toba hebben we deze aanpak niet gekopieerd, maar er een ‘Toba-specifieke’ versie van gemaakt met wel de skills-indeling van social, green en digital.”

Lake Toba
Lake Toba is een kratermeer op het Indonesische eiland Sumatra. Het meer is ontstaan als gevolg van een reusachtige vulkaanuitbarsting zo’n 70.000-75.000 jaar geleden. Het meer is ongeveer 100 kilometer lang en 31 kilometer breed. Het is hiermee het grootste meer in Zuidoost-Azië. In het Tobameer ligt het schiereiland Samosir, dat ongeveer 46 bij 21 kilometer meet. Het wordt bewoond door de Toba Batak.


1. De overige negen ‘nieuwe Bali’s’ zijn: Duizend Eilanden, Kaap Lesung, Borobudurtempel, Bromovulkaan, Zuid-Lombok, Belitung, Flores, Wakatobi en Morotai.
Trefwoorden: duurzaam toerisme, Indonesië

CELTH



||| Nieuws |||

10/03/26
Slimme verpakkingen: winst voor jouw recreatiebedrijf
De toerisme- en recreatiesector bruist van activiteit, maar staat ook voor continue uitdagingen. Gastvrijheid is de kern, maar efficiëntie achter de schermen is net zo belangrijk. Hoewel verpakkingen vaak als een detail worden gezien, spelen ze een verrassend grote rol in de dagelijkse bedrijfsvoering en de algehele gastervaring. Laten we eens kijken waarom doordachte verpakkingskeuzes van belang zijn voor jouw bedrijf.
10/03/26
Exclusief voor leden
Start Voigt Select
Steeds meer reizigers trekken tijdens de zomervakantie naar koelere bestemmingen, weg van de massa en de drukkende hitte. Met Voigt Select lanceert touroperator Voigt Travel een kwaliteitslabel dat uitzonderlijke accommodaties in Noord-Europa in de kijker zet.
10/03/26
Groei hotelboekingen boven 30%
Afgelopen week stegen de temperaturen tot 20 graden. HotelSpecials ziet in hun eigen data dat de Nederlander na een lange, grijze winter massaal kiest voor een korte 'spring break'. Het aantal boekingen voor het voorjaar ligt nu al ruim 34% hoger dan vorig jaar.
10/03/26
Niet alleen kamers tellen bij hotelgiganten
De Weekgrafiek van het Financieele Dagblad van 28 februari heeft als kop “Chinese hotelgiganten zitten marktleider Marriott op de hielen.” En inderdaad: Jin Jiang en H World Group zijn op basis van het aantal hotelkamers wereldwijd de nummer twee en vier. Maar alleen kamers tellen geeft een verdraaid beeld van de werkelijkheid, meent Rob van Ginneken van BUas.
10/03/26
Exclusief voor leden
Marije Hulshof wordt lid RvT van veranderend Kröller-Müller
Op 14 april 2026 treedt Marije Hulshof toe tot de Raad van Toezicht van het Kröller-Müller Museum. Zij volgt Thessa Menssen op, die sinds 2018 lid was van de Raad. Kröller-Müller Museum komt terecht in een uitbreidingsfase.
10/03/26
Mijlpaal 5 miljoen verblijfsgasten voor Gelderland
Het toerisme in Gelderland laat opnieuw groei zien. In 2025 namen zowel het dagbezoek als het aantal verblijfsgasten toe in de regio Veluwe Arnhem Nijmegen. Ruim 5 miljoen gasten verbleven minimaal één nacht in Gelderland, 3,5% meer dan in 2024. Voor het eerst is de grens van 5 miljoen verblijfsgasten gepasseerd.
09/03/26
Digitale euro in Nederlands betaalverkeer
Makkelijk betalingsverkeer vinden gasten bij horeca, campings en attracties heel fijn. De betaalopties gaan veranderen. DNB wil dat bankbiljetten en munten, als enige vorm van publiek geld, ook in digitale vorm beschikbaar komen via de digitale euro. Het betalingsverkeer gaat nog verder veranderen.
09/03/26
Exclusief voor leden
Safe assist maakt indoor karten veiliger
Wat als er een aanrijding gebeurt? Leisure centrum Playdôme Roosendaal introduceert Safe Assist bij het indoor karten dat ingrijpt als karts te dicht bij elkaar komen.

||| Agenda |||

02/04/26
02/04/26 t/m 02-04-26: Trendcongres Toerisme 2026
Het Trendcongres Toerisme 2026 is op donderdag 2 april 2026 bij Saxion Hogeschool in Deventer. De ed...
22/04/26 t/m 23-04-26
22/04/26 t/m 23-04-26: Independent Hotel Show Amsterdam
A firm fixture in the calendar of independent hoteliers and industry professionals alike, the show p...
21/09/26 t/m 23-09-26
21/09/26 t/m 23-09-26: Gastvrij Rotterdam
Gastvrij Rotterdam is dé horeca vakbeurs voor ambitieuze horecaprofessionals in Rotterdam Aho...