Subjectief welzijn van Nederlanders onder druk

Bij brede welvaart gaat het niet alleen om inkomen en gezondheid, maar ook om milieu, veiligheid, subjectief welzijn, baanzekerheid, maatschappelijke betrokkenheid, de balans tussen werk en privé, sociale contacten, huisvesting en persoonlijke ontwikkeling.

In 2020 ligt de brede welvaart gemiddeld genomen tussen de 0,2 tot 0,5 procentpunt lager dan in 2019. De brede welvaart wijkt daarmee dit jaar vooralsnog niet tot nauwelijks significant af van vorig jaar. We zien hierbij bovendien nauwelijks verschillen tussen bevolkingsgroepen. Zo zijn lager opgeleiden in hun algehele brede welvaart vooralsnog niet harder geraakt dan hoger opgeleiden, zijn mensen met een flexibel contract niet harder geraakt dan mensen met een vast contract en zijn ouderen niet harder geraakt dan jongeren.

Verschillen tussen bevolkingsgroepen

Hoewel we geen verschillen zien in de welvaartsontwikkeling, bestaan er tussen bevolkingsgroepen wel grote verschillen in de niveaus van hun welvaart. Mensen met een hoger-onderwijsdiploma (universiteit of hogeschool) beschikken doorgaans over een aanzienlijk grotere brede welvaart dan mensen zonder hoger-onderwijsdiploma. En mensen met een vast arbeidscontract en ondernemers beschikken over aanzienlijk meer brede welvaart dan mensen met een flexibel arbeidscontract; die laatste beschikken op hun beurt weer over meer brede welvaart dan mensen die werkloos zijn. Ook zien we verschillen in leeftijd. Jongvolwassenen tot 31 jaar en ouderen vanaf 68 jaar beschikken over het algemeen over meer brede welvaart dan de groep van 31 tot 68 jaar oud. 

Brede welvaart op drie dimensies omlaag

Alhoewel de algehele brede welvaart nauwelijks daalt zien we wel ontwikkelingen in de onderliggende dimensies. Op ten minste drie dimensies van brede welvaart zijn we er gemiddeld genomen het afgelopen jaar op achteruit gegaan. Dat betreft subjectief welzijn, huisvesting en sociale contacten waarbij we de grootste afname zien bij sociale contacten. 29 procent van de respondenten geeft zichzelf hierbij een lagere score dan vorig jaar ten opzichte van 23 procent dat zichzelf een hogere score geeft en 48 procent dat zichzelf dezelfde score geeft als vorig jaar. Daarmee heeft er een significante achteruitgang opgetreden in het subjectieve welzijn van mensen. Op een schaal van 1 tot 7 geven op dit moment bovendien aanmerkelijk minder mensen (58,3 procent) zichzelf een 6 of een 7 op de vraag of ze daadwerkelijk gelukkig zijn dan vorig jaar (60,5 procent). 

Opvallend is dat op dit moment meer mensen dan vorig jaar aangeven over voldoende inkomen te beschikken. 55,9 procent van de respondenten geeft dit jaar op een schaal van 1 tot 7 aan een 6 of hoger te scoren op de vraag in hoeverre ze over voldoende inkomen beschikken, ten opzichte van 52,7 procent van dezelfde respondenten vorig jaar. Dat kan volgend jaar natuurlijk heel anders zijn als grote groepen hun baan vanwege de crisis verliezen. Uit eerdere crises weten we dat de brede welvaart pas veel later wordt geraakt.