Eerste online inspiratiesessie over maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie

Dat de gastvrijheidssector een grote economische waarde voor de BV Nederland vertegenwoordigd al jaren evident. De pandemie heeft duidelijk gemaakt dat ook de maatschappelijke waarde van toerisme groot is. Daarom was juist dat het thema van de eerste online inspiratiesessie van het Trendcongres Toerisme en Vrijetijd. In totaal komen er vier sessies, georganiseerd door het Landelijk Overleg Tourism Management (LOTM) samen met de partners NRIT en Kennisnetwerk Nederland.

Sprekers

Na een welkomstwoord van Marieke van Meurs van LOTM trapte Jeroen Klijs van de Breda University of Applied Sciences af met een toelichting op het CELTH-onderzoek, gedaan in opdracht van Gastvrij Nederland, naar zowel de economische als de waarde voor de leefomgeving en waarde voor sociale processen. Klijs benadrukte dat al pre-corona tot het onderzoek was ingezet, maar dat de pandemie de relevantie extra groot heeft gemaakt. Hij gaf drie handvaten hoe de maatschappelijke waarde kan worden behouden en/of vergroot:

• Integrale sectoroverschrijdende samenwerking
• Betrekken van inwoners
• Ontwikkelen en delen van kennis over het realiseren van balans

Vervolgens zoomde hij in op de specifieke rol daarbij van drie partijen, de nationale overheid, onderwijs en kennisinstellingen, en ondernemers.

De tweede spreker, Ko Koens, wees erop dat er bij steden risico’s aan verbonden zijn wanneer de toerist alleen wordt gezien als consument. Hij pleitte daarom voor een andere manier van kijken naar toerisme, waarbij toerisme als integraal onderdeel van bestemming of sociaal systeem wordt gezien in plaats van als een economische sector. Ook riep Koens op om voorbij dualiteiten en stereotyperingen te kijken en om toerisme te gebruiken om kwaliteit van bestemmingen te verbeteren. En tenslotte riep hij op om van het managen van problemen te gaan naar oplossingen voor meervoudige waarderecreatie. Daarbij kan toerisme worden gebruikt om onderwijs te stimuleren, om te investeren in de omgeving en om te zorgen voor ontmoeting en ontspanning. Aan dit alles wordt ook gewerkt door designgericht onderzoek in living labs. Een mooi voorbeeld daarvan is het Urban Leisure & Tourism Lab Rotterdam.

De laatste spreker, Nicolette Bolté, is sinds 1 februari 2021 gedetacheerd als gebiedsontwikkelaar voor Weerribben-Wieden. Dit Nationaal Park nieuwe stijl is nog relatief onbekend, terwijl het nabijgelegen Giethoorn met massatoerisme juist het tegenovergestelde probleem kent. Uiteindelijk moet Weerribben-Wieden een smart park met een top cultureel erfgoed worden. En met een balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid. Daarbij zijn er zes aandachtsgebieden:

• Robuuste en kwalitatief hoogwaardige natuur
• Toekomstbestendige landbouw
• Erfgoed en cultuurhistorie
• Duurzaam toerisme en ondernemerschap
• Trotse bewoners
• Water en klimaat

Belangrijk volgens Bolté is daarbij ‘gunnen zonder grenzen’. Binnen het onderwijs, tussen provincies en cross-sectoraal. Op deze manier is ook Nationaal Park Weerribben-Wierden een proeftuin voor zowel studenten als docenten.

Verhalen

De bijdragen van de drie sprekers werden afgewisseld met drie verhalen van organisaties en personen die actief aan de slag zijn gegaan met de duurzame toekomst van toeristisch Nederland.

Zo brengt het Textielmuseum in Tilburg de maatschappelijke meerwaarde van toerisme en recreatie op veel fronten in de praktijk. Directeur Errol van de Werdt en hoofd TextielLab Hebe Verstappen vertelden dat het museum niet alleen de rijke historie van de Tilburgse textielindustrie toont maar ook een werkplaats voor studenten en ontwerpers is.

Anouschka Trauschke van Reinvent Tourism lichtte toe hoe Amsterdammers in een community werken aan ‘tourism as a force for the good’. Ze ontwikkelen nieuwe producten en diensten met een positieve impact op de stad. Toeristen die op een positieve manier willen bijdragen krijgen verrassende programma’s aangeboden en kunnen zelfs hun hotelovernachting terugverdienen.

Suzanne Reusink van Susie's Farm in de Achterhoek is een boerin met een missie. Ze bouwt in een oud partycentrum aan een droom met korte voedselketens, meer begrip voor het boerenbedrijf en werken met de natuur. Dat kan ze niet alleen en daarom spreekt ze eenieder aan op de eigen verantwoordelijkheid.

De integrale sessie is evenals alle losse filmpjes terug te kijken op het YouTube-kanaal van NRIT. De volgende online inspiratiesessie is op 30 september.