1,8 miljard ommetjes per jaar
Wandelmonitor onthult nieuwe ontwikkelingen
Ongeveer twee derde van alle Nederlanders maakte afgelopen jaar een wandeling van tussen de 5 en 10 kilometer. Het wandelen is daarmee in omvang sterk toegenomen. Dat blijkt uit de Nationale Wandelmonitor 2021, die Stichting Wandelnet donderdag 2 december online presenteerde. Ommetjes en wandelen worden steeds belangrijker in het recreatiegedrag. De ontwikkeling beïnvloedt jongeren en nieuw beleid.
Met zo’n 1,8 miljard ommetjes en 1,1 miljoen Nederlanders die op wandelvakantie gaan, groeit wandelen in de volle breedte. Sinds de coronacrisis wordt er nog massaler gewandeld: vooral door jongeren. De coronapandemie en bijbehorende maatregelen maakten dat Nederland massaal aan de wandel ging. Van de Nederlanders die meer zijn gaan wandelen, wil 83% dat na de pandemie blijven doen.
5 jaar
De Nationale Wandelmonitor is een onderzoek dat Wandelnet iedere 5 jaar uitvoert. Volgens directeur Wandelnet Ankie van Dijk blijkt uit de Wandelmonitor 2021 dat het maken van wandelingen een ‘blijvertje’ is. Daarbij zijn wel verschuivingen te vinden die ook van invloed kunnen zijn op andere gebieden in recreatie.
Van Dijk: "Wandelen is geen hype, maar wel hip. Wandelen is al jaren een populaire vorm van vrijetijdsbesteding. Wel zien we steeds meer jonge wandelaars die een community van bloggers en vloggers vormen en hun ervaringen delen op social media.”
De Wandelmonitor maakt ook duidelijk dat 70 procent van de jongeren tot 30 jaar meer is gaan wandelen dan vóór de coronapandemie. Zij vormen de grootste groep als het om dagwandelingen van 10 kilometer of meer gaat.
Waarom gaat de recreant wandelen?
Ontspanning, fit en gezond worden of blijven en ‘er even tussenuit’ worden genoemd als belangrijkste wandelredenen.
Hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder houdt in de Wandelmonitor een pleidooi voor wandelen als ‘meest voor de hand liggende manier van bewegen’, die overgewicht voorkomt, productiviteit bevordert, creativiteit verbetert en somberheid vermindert. "Elke stap is meegenomen, maar een dagelijks ommetje van een half uur aan één stuk maakt een groot verschil.”
Economie: 2,5 miljard uitgegeven aan wandelen
Wandelen is leuk, gezond, duurzaam en heeft bovendien een positief effect op de economie. De afgelopen twee jaar is er jaarlijks bijna 2,5 miljard euro uitgegeven aan wandelen. Daarnaast wordt er per jaar bijna 800 miljoen euro uitgegeven aan wandelvakanties in eigen land. Gelderland is de populairste wandelprovincie (36%), gevolgd door Limburg (27%) en Drenthe (24%).
Wandelen en invloed op beleid
Gedeputeerde Arne Schaddelee van de provincie Utrecht kreeg als eerste het rapport overhandigd en betrok daarbij de regionale situatie: "Juist in coronatijd hebben onze inwoners wandelen ontdekt als iets dat belangrijk en ontspannend is. Dat willen we extra stimuleren in de provincie Utrecht en ik wil daar met andere provincies ook plannen voor maken. Niet alleen vanwege mijn portefeuilles recreatie en toerisme en mobiliteit, maar zeker ook vanwege de gezondheid.”
Keerzijde: drukte op de wandelpaden
De groeiende populariteit van wandelen heeft een keerzijde. Vraag en aanbod zijn niet altijd in evenwicht, op sommige plekken is het erg druk en het schort aan de kwaliteit van de wandelinfrastructuur in met name de stadsrandzones. Toon Naber, voorzitter Wandelnet: "Met al die wandelaars werd het op sommige plaatsen wel heel druk. Lang niet altijd sluit de vraag van wandelaars aan bij het ‘aanbod’ van paden en wandelroutes. Daarom ziet Wandelnet het als een belangrijke missie om Nederland toegankelijker en aantrekkelijker te maken voor wandelaars. Niet alleen omdat wandelen leuk en gezond is, maar ook omdat wandelen bijdraagt aan economische ontwikkeling en een duurzame samenleving.”
Stichting Wandelnet zet zich ruim veertig jaar in voor de belangen van wandelaars en beheert samen met natuurvriendennetwerk Nivon een landelijk routenetwerk van meer dan 10.000 kilometer Lange-Afstand-Wandelpaden en Streekpaden. Voor de vierde keer bracht Wandelnet de Nationale Wandelmonitor uit. Basis voor de editie van 2021 is een uitgebreid onderzoek door bureau Kien Onderzoek.
Facts impact wandelen en wandelvakanties
Het overgrote deel (84%) van de Nederlanders van 16 jaar en ouder maakt wel eens een ommetje en twee derde gaat wel eens een uur of langer op pad. Twee derde van de Nederlanders wandelt tijdens de vakantie en 7% van de Nederlanders ondernam afgelopen twee jaar een specifieke wandelvakantie. Tijdens de coronacrisis is zeven op de tien jonge mensen tot 30 jaar meer gaan wandelen. Van degenen die meer zijn gaan wandelen is het merendeel van plan dit te blijven doen. Nederlanders blijven tot op hoge leeftijd wandelen. Zo maakt ruim driekwart van de 60-plussers ommetjes. Nederlanders wandelen vaak met hun partner en/of met de kinderen, maar een deel van de wandelaars gaat ook graag alleen op pad.
Veel wandelingen – zeker de ommetjes – starten vanaf het huisadres. Maar daarnaast geldt: hoe langer de wandeling, hoe verder men bereid is voor deze wandeling te reizen. Zo wil de helft van de wandelaars niet meer dan 10 kilometer reizen voor een wandeling van 5 tot 10 km en is 5% van de wandelaars bereid hier meer dan 50 kilometer voor af te leggen. Voor wandelingen van 10 kilometer of meer is bijna een kwart bereid om meer dan 50 kilometer te reizen. Degenen die niet vanaf het huisadres starten, gebruikten meestal de auto om op het startpunt van de route te komen en in mindere mate de (brom)fiets of het OV.
Degenen die niet ‘op de bonnefooi’ wandelen, maken vaak gebruik van gemarkeerde routes in het veld, al dan niet in combinatie met een digitale routeplanner of wandelapp.
