ABN AMRO: Herstel vrijetijdssector onder druk
Hoewel de leisuresector na een aantal zware jaren weer groei in het vooruitzicht heeft, is de sector nog niet terug op het niveau van vóór de pandemie. Ook zal een volledig herstel, mede door de oorlog in Oekraïne, later plaatsvinden dan verwacht, blijkt uit de Sectorprognose Leisure 2022-2023 van ABN AMRO. Wel is er sprake van sterke inhaalgroei. Zo groeien de reisbranche (+100 procent), restaurants (+20 procent), hotels (+25 procent), bioscopen (+80 procent) en musea (+100 procent) dit jaar naar verwachting aanzienlijk ten opzichte van vorig jaar, maar blijven zij nog altijd achter op het niveau van voor corona.
Positief voor de branche is dat eind maart alle coronamaatregelen zijn opgeheven. Zorgelijk zijn de gevolgen van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. De hoge energieprijzen drukken op de winstmarges en consumenten voelen de prijsstijgingen steeds meer in de portemonnee. Terwijl aan de aanbodzijde ondernemers worstelen met de vraag of ze de gestegen prijzen wel volledig kunnen doorberekenen aan hun klanten, drukken de gestegen prijzen aan de vraagzijde op de koopkracht van de consument en daarmee op de consumptieve bestedingen. De onzekerheden worden weerspiegeld in het consumentenvertrouwen, dat in maart verder is gezakt naar -39. Een andere rem op een snel herstel van de sector betreft het personeelstekort. Veel werknemers zijn tijdens de lockdowns uit de branche al dan niet vrijwillig vertrokken, en het is zeer de vraag of zij terugkeren.
Meer faillissementen verwacht
Verwacht wordt dat het aantal faillissementen en opheffingen toeneemt nu de steun na het eerste kwartaal van 2022 gestopt is. De horeca ontving met 5,9 miljard euro bijna 20 procent van alle steun op basis van de regelingen NOW en TVL. Niet alleen stopt de overheidssteun per 1 april 2022, veel ondernemers kampen bovendien met uitstaande schulden. Binnen de horecasector is de gemiddelde belastingschuld van hotels, restaurants en cafés in 2021 flink opgelopen. Zo steeg de schuld van hotels tussen februari en augustus van 205.000 naar 309.000 euro gemiddeld per bedrijf, een toename van 50 procent. Voor restaurants nam de gemiddelde belastingschuld toe van 55.000 naar ruim 76.000 euro. Dit is een stijging van 38 procent.
Wat zijn de verwachtingen voor de deelbranches?
Hoewel 2022 perspectief biedt op herstel, wordt de herstelperiode verlengd door tal van onzekerheden en grote verschillen tussen deelbranches. "De hoge energieprijzen drukken op de winstmarges. Consumenten voelen de prijsstijgingen steeds meer in hun portemonnee. Dat is een hard gelag voor de sector, die van alle economische sectoren het zwaarst is getroffen door de coronacrisis”, vertelt Gerarda Westerhuis, Sector Econoom Leisure van ABN AMRO. "Voor ondernemers is het juist nu van belang om creatief te zijn en manieren te vinden om de winstgevendheid te verhogen. Nu personeelstekorten de capaciteit bij veel bedrijven - zoals in de horecabranche - bemoeilijken, is het bijvoorbeeld mogelijk een deel van de krapte aan te pakken door te stoppen met verlieslatende omzet. Denk bijvoorbeeld aan omzet die op maandagochtend wordt gerealiseerd, aangezien in dit dagdeel de variabele kosten bij veel horecaondernemingen hoger zijn dan de opbrengsten. Door de winstgevendheid per uur of activiteit in beeld te brengen, kunnen beslissingen over het op- en afschalen hiervan worden genomen. Ook het vereenvoudigen van menukaarten en de inzet van digitale hulpmiddelen kunnen hieraan bijdragen.”
Reisbranche en inkomend toerisme
Nu vliegtickets door stijgende brandstofprijzen duurder worden en reizigers terughoudend zijn met het boeken van verre reizen, zal het herstel in de al zwaar getroffen reisbranche waarschijnlijk tot 2024 op zich laten wachten. Nu reizen weer mogelijk is, gaan Nederlanders deze zomer ook weer meer naar het buitenland op vakantie, vooral naar Zuid-Europese landen. Nederlanders moeten wel rekening houden met duurdere vakanties. Ook in 2022 verwacht ABN AMRO dat het inkomend toerisme nog niet op het niveau van voor de crisis komt. Volledig herstel van het internationale toerisme zal pas in 2024 plaatsvinden. Binnen Europa verwacht ABN AMRO sneller herstel van het toerisme. Een lichte afname van het binnenlands toerisme in Nederland wordt gecompenseerd door toerisme uit omringende landen zoals Duitsland en België.
Hotels
ABN AMRO rekent voor 2022 op een groei van het aantal hotelovernachtingen met 25 procent ten opzichte van 2021. De branche komt daarmee nog niet op het niveau van 2019 en loopt ten opzichte van dat jaar nog 21 procent achter. De oorlog lijkt het ingezette herstel bovendien af te remmen. Hoewel hotels gericht op Nederlandse gasten wel weer herstel lieten zien, kwamen de overnachtingen met een stijging van 20 procent ten opzichte van 2020 ook nog niet op het niveau van 2019. Hotels die gericht zijn op toeristen uit Nederland, Duitsland en België doen er goed aan om zich te verdiepen in de voorkeuren van de vakantiegangers.
Campings en bungalowparken
De verblijfsrecreatie heeft een goed 2021 achter de rug. De omzet steeg in 2021 met 26,3 procent ten opzichte van 2020 en het aantal reserveringen nam toe met 16,7 procent, zo laat Stratech weten. De omzetverhoging is met name te danken aan een hogere bezettingsgraad en de gestegen gemiddelde nachtprijs. De omzet per kamer of plaats lag hierdoor in 2021 32 procent hoger dan in 2020. Ook in 2022 nemen de boekingen naar verwachting een hoge vlucht, vooral voor lange weekenden als Pasen, Hemelvaart en Pinksteren. Vooral toeristen uit de omringende landen boeken weer meer in Nederland. Door de versoepelingen hebben veel Nederlanders de blik juist meer buiten Nederland gericht. Voor heel 2022 rekent ABN AMRO op een stijging in overnachtingen met 5 procent voor vakantieparken en 2 procent voor campings ten opzichte van 2021.
Horeca
Voor veel horecaondernemingen was 2021 een slecht jaar met name door de strenge lockdown gedurende de eerste vier maanden. Dankzij de veerkracht van de branche verwacht ABN AMRO dat herstel in 2022 voor restaurants inzet met een groei van 20 procent ten opzichte van 2021. Hiermee komt de restaurantbranche op 90 procent van het niveau van 2019. Wel moet rekening gehouden worden met een aantal belangrijke onzekerheden. Het herstel dit jaar wordt mogelijk geremd door het tekort aan personeel waardoor de bedrijfsvoering onder druk kan komen te staan. De schade van de lange lockdown valt relatief mee voor de fastfoodbranche, hoewel sommige gemaksformules, zoals die in de binnensteden, op stations en luchthaven, wel degelijk geraakt zijn. Het omzetverlies was hier minder groot dan in restaurants omdat deze bedrijven beter waren ingericht op bezorgen en afhalen.
Attractieparken, dierentuinen, musea en bioscopen
Attractieparken en dierentuinen hebben in de zomer van 2021 goede zaken gedaan doordat veel Nederlanders in eigen land op vakantie gingen. In juli besteedden de klanten van ABN AMRO 32 procent meer in de parken ten opzichte van dezelfde maand in 2019, blijkt uit de transactiedata van de bank. Maar ook in de maanden augustus tot en met oktober waren de parken in trek. ABN AMRO verwacht dat in 2022 de attractieparken en dierentuinen weer veel bezoekers trekken en dat de aantallen op bijna 85 procent van het 2019 niveau komen te liggen. Voor hen staat de gunstige lente- en zomerperiode met lange weekenden als Pasen en Hemelvaart in het vooruitzicht. Musea en bioscopen gingen zwaar gebukt onder de coronamaatregelen. De bezoekersaantallen nemen in 2022 toe tot ongeveer 60 procent van het niveau van voor 2020, verwacht ABM AMRO. Herstel van musea laat langer op zich wachten, omdat veel musea vooral gelegen in de regio Amsterdam sterk afhankelijk zijn van buitenlandse toeristen. Bioscopen lieten in 2021 een negatieve groei zien van 5 procent ten opzichte van 2020. Voor 2022 verwacht ABN AMRO een stijging van het aantal bioscoopbezoekers naar 75 procent van de aantallen in 2019.
