Dark Sky Park Terschelling: hoe benut je één van de donkerste plekken op aarde

In 2015 is natuurgebied De Boschplaat erkend als Dark Sky Park: een unieke plek waar de duisternis actief wordt beschermd. Hoog tijd dus om dit onder de aandacht te brengen bij een breder publiek met de Dark Sky Terschelling campagne: "Je hoeft geen astronaut te zijn om de sterren te bewonderen”. Isabel Mosk - toerisme strateeg en één van de bedenkers vertelt je meer over het succes van deze campagne. En wat heeft lichtverduistering met biodiversiteit te maken? Daar geeft Melis de Vries, initiatiefnemer Dark Sky Park Terschelling, antwoord op.

Pim van der Marel
Foto’s: campagnebeelden Dark Sky Terschelling campagne. Foto Drenkelingenhuisje met Melkweg is van Marjolein van Roosmalen.

Waarom ver weg als het dichtbij kan? Maak kennis met Dark Sky Park Terschelling: één van de beste plekken op aarde om de sterrenhemel te bewonderen. Je verwacht het misschien niet, maar het Waddeneiland Terschelling is één van de donkerste plekken ter wereld. Daarnaast kun je dankzij de minimale lichtvervuiling op heel Terschelling de sterren bewonderen. En zodra je ogen gewend zijn aan het donker, begin je zelfs de Melkweg te zien. Op het eiland nemen ze geen halve maatregelen. Een deel van de straatlantaarns in het dorp Oosterend zijn zelfs aangepast om de hemel zo donker mogelijk te houden. Dit maakt het eiland bij uitstek geschikt voor amateur-sterrenkijkers, maar ook voor professionele astronomen. Daarom zijn er een aantal vragen die bij mij spelen… Hoe kun je deze bijzondere kenmerken integreren in een campagne? En wat maakt de video zo succesvol?

"Vanwege de hoge interactie met de video eindigden we met 7,7 miljoen bereik.” – Isabel Mosk, toerisme strateeg en projectleider

Je hoeft geen astronaut te zijn om de sterren te bewonderen

De campagne is een samenwerking tussen het Terschellinger Ondernemersfonds, VVV Terschelling, Rederij Doeksen, Staatsbosbeheer en founder Melis de Vries. Isabel Mosk: "De slogan ‘Je hoeft geen astronaut te zijn om de sterren te bewonderen’ staat centraal binnen de campagne. We hebben niet gekozen voor het standaard mooie plaatje, maar om juist via de droom van de jongen met ruimtehelm het verhaal te vertellen. Want hoeveel kinderen dromen er niet van om astronaut te worden? Je wilt bij de kijker binnendringen en inspelen op zijn emotie. Juist door de bewondering in de blik van het jongetje krijg je het gevoel van ‘Ja, dit kan dus echt werkelijkheid worden’. En dan ook nog eens dichtbij huis. Het is gewoon hier in Nederland, op Terschelling! Dat maak de drempel nog lager om deze droom na te jagen. In de eerste seconden van de video zetten we daarom de jongen met ruimtehelm in de spotlights. Zo word je meteen meegezogen in het verhaal. Ook wel "thumbstopper” genoemd [het stoppen met je duim op het scherm om de video te zien, red.] In deze video willen we je echt laten verplaatsen in het kind. We merken daarom ook dat de video een emotionele snaar raakt bij de mensen.”

Nieuw-Zeeland als inspiratie

Toen Isabel twee jaar geleden op reis was in Nieuw-Zeeland bij Lake Tekapo (Aoraki Mackenzie International Dark Sky Reserve) werd ze positief verrast hoe goed ze daar het concept Dark Sky Park hebben omarmd. Isabel Mosk: "Van de verhalen die ze vertellen over Dark Sky tot aan de productontwikkeling, alles is tot in detail uitgewerkt. Het zit goed in elkaar en klopt gewoon. Tijdens de reis begon het steeds meer te kriebelen dat wij dit op Terschelling ook veel meer als USP moeten wegzetten. Ik heb een aantal keer een Dark Sky ervaring op Terschelling meegemaakt en ik kan eerlijk zeggen, dit is echt uniek. Daarna heb ik contact gezocht met Melis de Vries, zo ontstond het idee voor deze campagne.”

De resultaten van de campagne

"We hebben de campagne opgedeeld in twee fases. Fase 1 is met name gericht op het creëren van awareness. De mensen echt meenemen waarom het Dark Sky Park zo uniek is in Nederland. We hebben niche targeting ingezet en ons gericht op de Inzichtzoeker en Avontuurzoeker uit het Leefstijlvinder model. Maar liefst 32% heeft de video geheel afgekeken, dat is vrij hoog voor dit type campagne. Met onze prognoses zaten we op 2 miljoen bereik, maar vanwege de hoge interactie met de video eindigden we met 7,8 miljoen bereik. Het einde van de video bevat een shot met daarin de URL van de Dark Sky campagnewebsite, waar je meer informatie vindt én verschillende arrangementen kunt boeken. We hebben onderzocht dat mensen iets 7x moeten zien voordat ze denken ‘ja, dit wil ik boeken’. Een bestemming richt zich vaak met campagnes alleen maar op het creëren van awareness van een plek. Wij wilden dit anders doen. Samen met VVV Terschelling en Rederij Doeksen hebben wij arrangementen aan de campagne gekoppeld, om te zien of we mensen mee kunnen nemen in de ‘funnel’ om daadwerkelijk te boeken. Voor Fase 2 is een kortere video ingezet met daarin een boodschap meer gericht op conversie”, aldus Isabel Mosk.

Alle ondernemers op het eiland kregen de kans om een arrangement aan te bieden. Michel Aaldering, directeur VVV Terschelling: "In totaal zijn er tot nu toe ruim 1.600 overnachtingen geboekt, goed voor ruim 67.000 euro aan omzet. Dit in een rustige periode. Een goed resultaat waar we als campagneteam trots op mogen zijn. Naast de zeer hoge mediawaarde is er ook een direct toewijsbare omzet voor de ondernemers op Terschelling gerealiseerd.”

Alle ondernemers met dezelfde boodschap

Isabel Mosk: "Een andere belangrijke vereiste was om met alle ondernemers eenzelfde boodschap uit te dragen. Maar hoe houd je hier toezicht op? Daarvoor hebben we de Ondernemerskit ontwikkeld. Hier zijn de campagnevideo’s en foto’s te vinden, maar ook voorbeelden van sociale media posts waar ondernemers gebruik van kunnen maken. Samen met de VVV en Rederij Doeksen hebben we een contentplan opgesteld voor alle online mediakanalen, zodat wij met een consistente boodschap de campagne lanceerden. Op deze manier zijn de ondernemers erbij betrokken én maken wij gebruik van onze eigen mediakanalen om de boodschap zo goed mogelijk onder de aandacht te brengen.”

"Waar ik ook trots op ben is dat Dark Sky Park Terschelling door National Geographic is verkozen tot één van de mooiste plekken om de sterren te zien. Maar er zijn veel meer plekken op Terschelling die nog mooier zijn met een heldere sterrenhemel, zo is het boompje van Hee ook een populaire spot voor (nacht)fotografen.”

Lichtvervuiling en biodiversiteit

Natuurgebied De Boschplaat bij Oosterend is een van de donkerste plekken op aarde. Dit is te danken aan het actieve beleid tegen lichtvervuiling in dit gebied. Melis de Vries - initiatiefnemer Dark Sky Terschelling: "Je legt misschien niet direct de link tussen duisternis en biodiversiteit, maar in het beschermde natuurgebied De Boschplaat is dit een belangrijk samenspel. Hier ontwaakt het nachtelijke dierenrijk en voelen de vogels zich ongestoord. Het behoud van duisternis helpt ook bij het overleven van diverse plantensoorten die afhankelijk zijn van natuurlijke lichtomstandigheden. Kortom, de duisternis in het Dark Sky Park dient als extra bescherming voor een kwetsbaar ecosysteem. Dit is belangrijk want Nederland geldt als een van de meest lichtvervuilde landen ter wereld.”

Het ontstaan van Dark Sky Park Terschelling

Melis de Vries: "Elk jaar organiseert de Natuur en Milieufederaties de Nacht van de Nacht: een evenement in oktober om de schoonheid van de duisternis te vieren. Hoewel het evenement in 2013 nog niet op Terschelling bestond, liepen mijn toenmalige vrouw en ik die nacht de duinen van Terschelling in om naar de heldere hemel te kijken. We konden alle sterren geweldig zien en al snel dacht ik: hier moet ik wat mee doen. Het jaar erna organiseerden we de eerste Nacht van de Nacht op Terschelling. Omdat er op natuurreservaat de Boschplaat geen enkele straatlantaarn staat, leek dat me de perfecte plek voor zo’n Dark Sky Park. Samen met Buurtschap De Buren van Oosterend en Staatsbosbeheer besloot ik voor dit gebied het predicaat Dark Sky Park aan te vragen bij de International Dark Sky Association, wat we in 2015 officieel kregen toegewezen.”

"In totaal zijn er ruim 1.600 overnachtingen geboekt.” – Michel Aaldering, directeur VVV Terschelling

"Een goede periode om sterren te kijken is van september tot en met april, dan is het lang donker en hoef je niet tot middernacht te wachten, zoals in de zomer. Je kunt het beste naar het Dark Sky Park gaan bij onbewolkt weer en nieuwe maan. Dan is de hemel op zijn donkerst. Zodra je ogen gewend zijn aan de donkerte, begin je de Melkweg te zien. Die ervaring kan heel overweldigend zijn. Er zijn dan ook maar weinig plekken op de wereld waar je dit sterrenstelsel gewoon met het blote oog kan waarnemen. Wat ook indrukwekkend is: als je hier met een verrekijker naar de maan kijkt, dan zie je al haar kraters.”

Journalisten naar Dark Sky Park

Dan nog even terug naar de campagne, is dit nu klaar na het succes? Isabel Mosk: "We zijn zeker nog niet klaar. Inmiddels is het ook door de media opgepikt en binnenkort verwelkomen wij een aantal (reis)journalisten op het eiland. Zij kunnen dan de heldere sterrenhemel met eigen ogen bekijken. Ik nodig iedereen uit om een keer naar Terschelling te komen. Hoe bijzonder is het dat je de sterren hier kan zien, gewoon op Terschelling.”