Geplaatst op: 29-10-2024
Auteur: Ton Vermeulen
NRIT

Nieuw rapport: Veertig acties voor rechtvaardiger toerisme

Nieuw rapport: Veertig acties voor rechtvaardiger toerisme

Een nieuw rapport, gepubliceerd door de Travel Foundation in samenwerking met diverse academische en toeristische organisaties, belicht veertig mechanismen die beleidsmakers en toeristische organisaties kunnen gebruiken om de voordelen van toerisme eerlijker te verdelen over lokale gemeenschappen.

Het rapport, Creating equitable destinations: How to manage and distribute tourism’s value to better serve communities’, is een waardevolle reactie op de wereldwijde opschudding en lokale protesten van afgelopen zomer over de impact van toerisme. Terwijl toerisme naar recordniveaus groeit, toont het rapport aan dat de voordelen vaak niet de lokale gemeenschappen bereiken. In sommige gevallen kan toerisme zelfs lokale ongelijkheid verergeren. Zo kunnen inkomsten geconcentreerd zijn in de handen van enkelen, terwijl de gecreëerde banen slecht betaald worden. Bovendien lekt doorgaans 50% tot 80% van de toeristische van de toeristische uitgaven weg van de bestemming, wat lokaal weinig voordeel oplevert.

De Nederlandse inbreng in dit baanbrekende internationale rapport is groot. Onderzoekers van NBTC, CELTH, Breda University of Applied Sciences, NHL Stenden en HZ University of Applied Sciences hebben een belangrijke bijdrage aan het onderzoek geleverd.

Aanbevelingen voor rechtvaardig roerisme

Het rapport doet enkele belangrijke aanbevelingen:

  • Bestemmingsbeheer moet worden gestuurd door lokale behoeften en kritisch onderzoeken welke groepen profiteren en welke de lasten dragen.
  • Het simpelweg verspreiden van toerisme of het scheppen van meer banen maakt toerisme niet automatisch eerlijker en kan de situatie zelfs verergeren.
  • Bestemmingsmanagers moeten de bredere waarde van toerisme voor gemeenschappen erkennen, zoals bijdragen aan stadsvernieuwing en natuurherstel.

Positieve voorbeelden en mechanismen

Toerisme heeft een aanzienlijk potentieel om positieve maatschappelijke veranderingen teweeg te brengen. Het rapport biedt 25 casestudies waarin toerisme heeft bijgedragen aan lokaal ondernemerschap en gemeenschapswelzijn. Het schetst veertig mechanismen, waaronder:

  • Belastingen en inkomstenverdelingsprogramma’s
  • Bedrijfsincubatie- en trainingsprogramma’s
  • Vergunningen en bestemmingsplannen
  • Gemeenschapsbedrijven en vrijwilligersprogramma’s
  • Productontwikkeling die lokale cultuur en milieubescherming integreert

Routekaart voor Gelijkheid

"Dit rapport is in feite een routekaart voor een meer op gelijkheid gerichte managementaanpak,” zegt hoofdauteur Bernadett Papp. "Je begint met het identificeren van de bredere gemeenschapsdoelen waaraan toerisme kan bijdragen, en bekijkt vervolgens de op bewijs gebaseerde mechanismen en praktijkvoorbeelden die we hebben verzameld.”

Voorbeelden van mogelijke acties voor rechtvaardiger toerisme:

  • Belastingen, inkomstendeling en financieringsmodellen: Via belastingprogramma’s en inkomstendeling kunnen toeristische inkomsten lokaal worden geherinvesteerd, bijvoorbeeld via toeristenbelastingen die worden gebruikt voor projecten zoals infrastructuurverbeteringen en huisvesting.
  • Stimuleren van lokaal ondernemerschap: Door het ondersteunen van bedrijfsincubatie en trainingsprogramma’s, kunnen lokale ondernemers beter profiteren van toerisme. In Zuid-Afrika hebben zulke programma’s al geleid tot groei van kleine bedrijven in de toerismesector.
  • Marktregulering en regelgevende instrumenten: Zoals licenties, ethische toeleveringsketens, prijsmodellen, toegangsreguleringen en zoneringspraktijken.
  • Toeristische producten die lokale cultuur en natuur versterken: Door toeristische activiteiten te creëren die de lokale cultuur en natuur laten zien, zoals ecotoerisme in Costa Rica, krijgen reizigers een unieke ervaring en profiteert de gemeenschap op lange termijn.
  • Samenwerken met de lokale bevolking: Een belangrijke les uit het rapport is dat bestemmingsmanagers beter moeten samenwerken met lokale gemeenschappen en andere betrokkenen. Zo kunnen ze de behoeften van deze groepen begrijpen en ervoor zorgen dat toerisme hen echt helpt.

Samenwerking en participatie

Voor de implementatie van deze mechanismen moeten bestemmingsmanagers samenwerken met lokale organisaties en een participatieve aanpak omarmen. Beleidsmakers en DMO’s moeten ook aandacht besteden aan het balanceren van buitenlandse investeringen en economische weglekeffecten, en het behouden van controle over lokale hulpbronnen zoals land en huisvesting. Het rapport concludeert dat een rechtvaardiger toerismesysteem alleen kan ontstaan door het versterken van lokaal bestuur.

Oproep tot actie

Rodney Payne, CEO van Destination Think, een projectpartner en hoofdsponsor, benadrukt: "De wereld verkeert in een crisis, maar dit onderzoek laat zien dat zoveel van de oplossingen klaar zijn om te worden toegepast. We hebben in dit rapport geïnvesteerd om een duidelijk pad uit te stippelen voor de reisindustrie om flinke actie te ondernemen."

Het rapport is gratis beschikbaar op www.thetravelfoundation.org.uk/equitable

Trefwoorden: toerisme, rechtvaardig toerisme, eerlijk toerisme, gelijkwaardig toerisme, bestemmingen

CELTH



||| Nieuws |||

20/02/26
Twee krachtige perspectieven op de toekomst van toerisme
Het Trendcongres Toerisme & Vrijetijd 2026 maakt vandaag de twee keynote-sprekers bekend die het congres op 2 april openen: Signe Jungersted (Group NAO) en Kees Klomp (lector Betekeniseconomie). Beide sprekers benaderen de toekomst van toerisme vanuit een ander systeem, maar delen dezelfde boodschap: de visitor economy beweegt een kantelpunt binnen, en vraagt om nieuw denken, nieuwe waarden en nieuwe vormen van bestuurlijke en maatschappelijke samenwerking.
20/02/26
Meertalige bezoekerservaringen
Nederland ontvangt jaarlijks een groeiende internationale bezoekersstroom, waardoor musea, attractieparken en andere leisure-organisaties steeds vaker investeren in meertalige bezoekerscommunicatie. Daarbij speelt digitale toegankelijkheid een steeds grotere rol, mede door toenemende aandacht voor WCAG 2.1-richtlijnen binnen de sector.
20/02/26
Grootste indoorsportpretpark van Europa opent in Nieuwegein
Sparkx, het snelgroeiende Belgische sportpretparkconcept, vestigt zich eind 2026 in Nieuwegein. Met 7.500 vierkante meter wordt het nieuwe park in De Beursfabriek direct het grootste indoorsportpretpark van Europa. Bezoekers kunnen er kennismaken met zo’n vijftig klassieke, innovatieve en virtuele sporten — van basketbal tot een wingsuitvlucht.
19/02/26
GeoFort opent interactieve AI tentoonstelling met Bas Haring
Toekomstmuseum GeoFort opent vrijdag 20 februari een nieuwe interactieve tentoonstelling over kunstmatige intelligentie (AI). De aftrap wordt verricht door wetenschapper, schrijver en filosoof Bas Haring, die bekendstaat om zijn vermogen om complexe technologie begrijpelijk te maken voor een breed publiek.
18/02/26
Airbnb introduceert ‘Nu boeken, later betalen’ voor Nederlandse reizigers
Airbnb lanceert een nieuwe betalingsoptie voor Nederlandse gasten die wereldwijd verblijven boeken. Met de functie ‘Nu boeken, later betalen’ kunnen reizigers hun accommodatie alvast vastleggen zonder direct af te rekenen. De optie is beschikbaar bij in aanmerking komende accommodaties met gemiddelde of flexibele annuleringsvoorwaarden en moet zorgen voor meer flexibiliteit voor gasten én meer boekingskansen voor hosts.
17/02/26
Zeeuws toerisme krimpt: 5% minder overnachtingen in 2025
Zeeland trok in 2025 minder verblijfstoeristen en zij verbleven bovendien korter. Als gevolg daarvan daalde het aantal overnachtingen met 5%, terwijl landelijk een stijging van 2% is waargenomen. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS over 2025, die door HZ Kenniscentrum Kusttoerisme zijn geanalyseerd voor Zeeland.  
17/02/26
Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen draagt Vierdaagsebed over aan jonge onderneemster Jet Beers
Vierdaagsebed, het platform dat al meer dan twintig jaar wandelaars van de Nijmeegse Vierdaagse koppelt aan gastvrije logeeradressen, krijgt een nieuwe toekomst. Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) draagt het initiatief over aan de jonge onderneemster Jet Beers, die het platform met veel energie voortzet. Daarmee blijft Vierdaagsebed tóch behouden, ondanks de eerdere aankondiging dat TVAN ermee zou stoppen.
17/02/26
Duurzaamheid groeit: meer dan 850 vrijetijdsbestemmingen in Nederland officieel gecertificeerd
In Nederland hebben inmiddels ruim 850 toeristische en vrijetijdsbestemmingen aantoonbaar duurzame s...

||| Agenda |||

24/02/26
24/02/26 t/m 24-02-26: Tourism skills: getting this right matters
The European tourism sector faces a simple reality:without the right skills, growth is not sustainab...
09/03/26
09/03/26 t/m 09-03-26: Nationaal Congres Evenementen 9 maart 2026
11? NCE is in Zandvoort op 9 maart 2026. De gemeente heeft zich, in samenwerking Zandvoort Marketing...
10/03/26
10/03/26 t/m 10-03-26: Opendeurdag Experience Factory Antwerpen; Europa’s grootste Indoor FEC Attractie
Primeur Langste E-Kart circuit van Europa en TimeMissionDatum: dinsdag 10 maart 2026Locatie: Michiga...
02/04/26
02/04/26 t/m 02-04-26: Trendcongres Toerisme 2026
Het Trendcongres Toerisme 2026 is op donderdag 2 april 2026 bij Saxion Hogeschool in Deventer. De ed...
22/04/26 t/m 23-04-26
22/04/26 t/m 23-04-26: Independent Hotel Show Amsterdam
A firm fixture in the calendar of independent hoteliers and industry professionals alike, the show p...