Geplaatst op: 29-03-2022
Auteur: Ton Vermeulen
NRIT

Toeristen laten zich door informatie spreiden

Toeristen laten zich door informatie spreiden

Toeristen laten zich daadwerkelijk verleiden tot het bezoeken van locaties waar het minder druk is. Ze laten zich ondubbelzinnig sturen door informatie van DMO’s. Het bezoek aan minder bekende hotspots leidt niet tot een slechtere vakantie-ervaring. Dat blijkt uit onderzoek van de Breda University of Applied Sciences, die in het Data & Development Lab Bestemming Nederland samen met Marketing Oost, NBTC en Travel with Zoey een experiment in Overijssel opzette.

Het feit dat ‘spreiden werkt’ is goed nieuws voor de toeristische sector, die in haar Perspectief 2030 ‘spreiden door verleiden’ als belangrijk speerpunt heeft opgenomen. Meer attracties moeten op de kaart worden gezet als aantrekkelijke bestemming. Doel daarin is toeristische hotspots te ontlasten en zo ‘overtoerisme’ te minimaliseren. Tegelijkertijd kunnen minder drukke plekken, die juist last hebben van ‘ondertoerisme’, meer van toerisme profiteren.

"Bezoekers spreiden door andere plekken onder de aandacht te brengen, zoals genoemd in Perspectief 2030, is iets dat heel logisch klinkt maar tot nog toe veelal gebaseerd is op onderbuikgevoel”, stelt Marieke Politiek, Team Lead Intell en Insights van NBTC. "In dit project is voor het eerst écht onderzocht of bezoekers door andere tips te verleiden zijn om andere plekken te bezoeken. Dit project biedt daarvoor een mooi stukje bewijslast.”

Huidige informatie versterkt overtoerisme

Dit project richt zich op de vraag hoe toeristen kunnen worden voorgelicht over minder bekende plaatsen, zodat zij deze ook daadwerkelijk bezoeken en die bezoeken minstens even plezierig zijn als de bezoeken die zij zouden hebben afgelegd als zij niet waren voorgelicht. Op dit moment wordt informatie aan toeristen verstrekt op een manier die leidt tot zowel over- en ondertoerisme omdat die toeristen vooral naar bekende en drukke plekken leiden. Nieuwe modellen van informatievoorziening aan toeristen, waaronder systemen gebaseerd op aanbevelingen (zoals apps en chatbots) zijn er tot nu toe niet in geslaagd om de situatie te veranderen. Daarom is het tijd voor een meer beleidsgestuurde toeristische informatievoorziening. Maar werkt dat?

In deze studie is bekeken of beleidsgestuurde modellen van toeristische informatievoorziening en hyper-gepersonaliseerde informatieverstrekking, gebaseerd op aanbevelingen via WhatsApp conversaties, effectief zijn in het spreiden van toeristen. En kan deze spreiding dan plaatsvinden met behoud of zelfs verhoging van de kwaliteit van de ervaring?

Hoe is het experiment opgezet?

In het voorjaar en zomer van 2021 werden in Overijssel 150 verblijfsgasten van 10 vakantieparken met hun toestemming intensief gevolgd. Voor, tijdens en na hun vakantie deden ze verslag van vakantie-ervaring, vakantie-waardering en hun levenskwaliteit. De deelnemers werden willekeurig toebedeeld aan een van vier groepen. "Wat dit project uniek maakt, is dat we een echt experiment hebben uitgevoerd”, zegt Ondrej Mitas namens het onderzoeksteam. "Dat betekent dat mensen willekeurig aan één van de vier groepen werden toegewezen en verschillende informatie kregen, waarna we hun gedrag hebben gemeten.” De eerste (controle)groep kreeg in een app op een kaart de best gewaardeerde uitstapjes in de regio gepresenteerd (ervaringsgestuurde tips). Een andere groep kreeg binnen diezelfde app ook een kaart, maar met daarop minder bezochte locaties uitgelicht (beleidsgestuurde tips). De andere twee groepen kregen een WhatsApp-contact aangeboden om mee te chatten, waarbij ze óf ervaringsgestuurde óf beleidsgestuurde tips ontvingen. Die conversatie werd gefaciliteerd door Travel With Zoey. Dit bedrijf is gespecialiseerd in het via conversatiemodellen verstrekken van zeer gepersonaliseerde tips aan reizigers

Vakantie-ervaring niet aangetast

Eerste opvallende conclusie is dat tussen de verschillende groepen voor de evaluatie van de vakantie en levenskwaliteit geen significante verschillen werden geconstateerd. Voor de vakantie-ervaring maakt het dus niet uit of mensen toeristische hotspots bezoeken of andere, minder populaire attracties. Tweede belangrijke conclusie is dat ten opzichte van de controlegroep alle andere groepen meer aanwezig waren bij minder bekende attracties. En het werkt ook voor het ontlasten van hotspots aangezien deelnemers die beleidsgestuurde tips kregen, 88% minder de ervaringsgestuurde attracties bezochten. De groepen die in dialoog waren via Whatsapp werden nog beter over de regio gespreid en de informatie werd door de gebruikers meer gewaardeerd. Ondrej Mitas: "De verschillen in hun gedrag - die vrij groot waren - kunnen alleen worden verklaard door de verschillen in informatie die ze hebben ontvangen.” Algehele conclusie is dan ook dat het lukt om toeristen met behulp van informatie te verleiden andere locaties in hun vakantieregio te bezoeken, zonder dat dit de vakantie-ervaring aantast.

Figuur 1: Verschil tussen ervaringsgestuurde en beleidsgestuurde deelnemers

ToerismeSpreiden

Toeristen sturen op beleidsdoelen

Voor DMO’s biedt het onderzoek tal van aanknopingspunten om hun communicatie zodanig in te richten dat zij sturing kunnen geven aan de beleidsdoelen van hun stad of regio. Dat sturen én werkt én kan blijkt uit deze studie: de informatie die toeristen krijgen, beïnvloed hun gedrag in sterke mate. Ze reageren op digitale aanbevelingssystemen, of ze nu passief of actief zijn. "Ik denk dat de bevindingen uit dit onderzoek een wake-up call zijn om veel bewuster om te gaan met de informatie die toeristen ontvangen”, vertelt Ondrej Mitas. "Kwaliteitsattracties die meer toeristen verdienen en aankunnen, kregen meer bezoekers, simpelweg omdat toeristen erover hoorden toen ze informatie zochten of vroegen.” Geavanceerde conversatiesystemen zijn daarbij het krachtigst, vanwege de personalisatiemogelijkheden en sociale betrokkenheid. Voor de DMO’s is een belangrijke rol weggelegd in de selectie van de alternatieve attracties die goed moeten aansluiten bij de ervaringskwaliteit die gasten verwachten.

MarketingOost is heel blij met de resultaten. "Het blijkt echt dat mensen door het aanbieden van content verleid kunnen worden naar andere plaatsen te gaan en daar geen mindere ervaring hebben”, vertelt Wendy Weijdema, Manager Strategie, Onderzoek & Innovatie. "Dit biedt Overijssel mogelijkheden om kwalitatieve groei in toerisme en recreatie door te kunnen maken zonder daarmee ook de lasten te vergroten.”

Download

Het complete eindrapport ‘Ervaar Overijssel: Optimale toeristische ervaring en dichtheid in Overijssel via sociale interactie in het conversational recommender system, Travel With Zoey’ is via de projectpagina op de CELTH-site te downloaden.

Over het Data & Development Lab Bestemming Nederland

Dit onderzoeksproject is mede mogelijke gemaakt door het Data & Development Lab Bestemming Nederland. In dit Lab richten NBTC, het CBS en CELTH zich op de gezamenlijke ontwikkeling van data en inzichten. Binnen het Lab maken partijen gebruik van zowel bestaande als nieuwe databronnen en technieken. Projecten hebben een experimenteel karakter en worden steeds opgezet rondom een actueel thema.

Link: https://www.celth.nl/sites/default/files/2022-03/Report_Overijssel_final%20NL.pdf
Trefwoorden: toerisme, vakanties, dagrecreatie, verblijfsrecreatie, overtoerisme, ondertoerisme, drukte, Overijssel

CELTH



||| Nieuws |||

06/02/26
Op zoek naar oplossingen voor ruimte in toerisme?
Hoe creëer je die ruimte, fysiek, mentaal én maatschappelijk? Tijdens het Trendcongres Toerisme 2026 ontdek je concrete oplossingen, nieuwe perspectieven en inspirerende voorbeelden die je direct kunt toepassen in jouw werk. Extra voordeel: het gunstige Early Bird-tarief staat open.
06/02/26
Exclusief voor leden
PureCamp nieuw Nederlands merk in vouwwagens
Met de introductie van PureCamp #ONE betreedt een nieuw Nederlands merk de markt van vouwwagens. Opvallend in een markt die niet makkelijk is. De opzettijd, altijd een belangrijk argument voor kampeerders, levert dat voordeel op dat tot een marktaandeel kan leiden.
06/02/26
Exclusief voor leden
Nieuw theater in Bijlmer
Gemeente Amsterdam laat een nieuw Bijlmer Parktheater bouwen op het Anton de Komplein en het huidige theater wordt behouden.
06/02/26
Consument geeft meer uit aan horeca en recreatie
In december 2025 hebben huishoudens 0,8 procent meer goederen en diensten aangeschaft dan in december 2024, meldt het CBS. Ze kochten zowel meer goederen als meer diensten, zoals horeca, vervoer en cultuur.
05/02/26
Exclusief voor leden
Zelf driften: Duinrell introduceert nieuwe auto-attractie
Naast de nieuwe Kikker8baan opent Duinrell komend seizoen nog een nieuwe attractie in het park: de Duinrell Drifter. In deze attractie besturen bezoekers zelf hun rit en bepalen zij met een hendel hoeveel zij ‘driften’.
05/02/26
Exclusief voor leden
Varend Corso heeft alle dorpskernen aan boord
Tijdens de startbijeenkomst van Varend Corso Westland, gisteravond bij Intratuin ‘s-Gravenzande was het enthousiasme groots. Alle Westlandse dorpskernen op de route doen mee met de editie van 2026.
05/02/26
Kennisprogramma en awardceremonie Dagrecreatie Live
Op 12 februari 2026 opent Dagrecreatie Live haar deuren in Evenementenhal Gorinchem. Dit nieuwe event voor professionals in de dagrecreatie staat in het teken van talkshows over onderwerpen als gastbeleving en innovatie, presentaties van vakspecialisten en een awardceremonie.
05/02/26
Begrote opbrengst toeristenbelasting stijgt met 9,0 procent
In 2026 verwachten gemeenten 15,3 miljard euro te ontvangen uit heffingen, 6,5 procent meer dan een jaar eerder. Wie de cijfers van CBS doorneemt ziet dat de toeristenbelasting een stuk hoger uitvalt, namelijk 9%. De verschillen in toeristenbelasting zijn groot.

||| Agenda |||

10/02/26
10/02/26 t/m 10-02-26: Kennistafel 5: De kracht van het landschapsontwerp als meerwaarde voor het vakantiepark
Datum: 10 februari 2026Locatie:  Molecaten Park Landgoed Ginkelduin Scherpenzeelseweg 53  ...
12/02/26
12/02/26 t/m 12-02-26: Dagrecreatie Live: het nieuwe ontmoetingspunt voor ondernemers in de dagrecreatie
Na twee edities van Recreatie Next Level is het op 12 februari in Evenementenhal Gorinchem tijd voor...
13/02/26 t/m 15-02-26
13/02/26 t/m 15-02-26: Fiets en Wandelbeurs
De Fiets en Wandelbeurs 2026. Drie dagen vol inspiratie, routes, outdoormateriaal, lezingen en vakan...
09/03/26
09/03/26 t/m 09-03-26: Nationaal Congres Evenementen 9 maart 2026
11? NCE is in Zandvoort op 9 maart 2026. De gemeente heeft zich, in samenwerking Zandvoort Marketing...
10/03/26
10/03/26 t/m 10-03-26: Opendeurdag Experience Factory Antwerpen; Europa’s grootste Indoor FEC Attractie
Primeur Langste E-Kart circuit van Europa en TimeMissionDatum: dinsdag 10 maart 2026Locatie: Michiga...