Nog veel hobbels op weg naar een duurzame camper

Verduurzamen is voor een aantal deelsectoren van de vrije tijd heel erg lastig. Een vliegtuig met honderden passagiers zonder schadelijke uitstoot van de grond tillen is vooralsnog toekomstmuziek. Maar ook in de verblijfsrecreatie hebben we zo onze uitdagingen. Voor kleine buscampers zijn er inmiddels diverse elektrische alternatieven beschikbaar maar voor de grote campers is er nog een lange weg te gaan. Actieradius, laadcapaciteit in het buitenland, zware accupakketten, hoge prijzen voor aanschaf en laden en een lange levensduur van het huidige wagenpark staan een snelle transitie in de weg. Dat betekent niet dat de branche stilzit. Zo heeft NKC door Ecorys een duurzaam transitiepad voor een duurzame toekomst laten ontwikkelen. Directeur Stan Stokwerk van NKC presenteerde op het Duurzaamheidscongres Kampeerbranche de resultaten.

Stolwerk begon zijn presentatie met een dringende boodschap aan Den Haag: "Uiteindelijk moeten we vanuit een politiek stabiel beleid de duurzame transitie vormgeven.” NKC is alvast vertrokken door consumenten handvatten geven, ondernemers te inspireren en de kilometers van de groepsreizen te compenseren. NKC heeft zichzelf als missie gesteld de politiek zodanig te beïnvloeden dat camperen haalbaar en betaalbaar blijft. In het duurzame debat lopen volgens Stolwerk feiten en belangen al snel door elkaar. "Wij zijn de trusted partij in de sector zijn en zullen daartoe met de juiste feiten en cijfers het voortouw nemen.” De voorman van de NKC houdt van snelheid en spoorde de aanwezigen met een mooie beeldspraak aan tot actie: "Het beste moment om een boom te planten is 100 jaar geleden maar het een na beste moment is morgen.”

Dat het verduurzamen van de gehele Nederlandse campervloot nog heel wat voeten in aarde heeft illustreerde hij met een simpel feit: "De gemiddelde leeftijd van een camper is 19 jaar. Dat betekent dat de gloednieuwe camper die vandaag wordt afgeleverd over 20 jaar nog rondrijdt.” Ander feit is dat 92% van de campers op diesel rijdt.

Consument wil wel duurzamer

Positief is dat 61% van de camperaars bereid is zijn gedrag aan te passen om duurzamer te camperen en 29% de helft van de tijd al HVO100 tankt. En als de prijs van HVO zakt gaat 66% dat tanken. "Op dit moment is HVO100 met 90% CO2-reductie een goed alternatief. Helaas nog 30% duurder dan fossiele diesel en dus is overheidssubsidie is nodig.”

Niet alles elektrisch

De toekomst van campers is in de optiek van Stolwerk niet 100% elektrisch. Hij ziet ook kansen voor waterstof, HVO en schone diesel. "Voor kleine buscampers is al veel elektrisch mogelijk. We zien een goed aanbod van nieuwe elektrische buscampers en vanaf 2030 een competitieve tweedehandsmarkt.” Voor de grotere campers ziet hij pas vanaf 2030-2035 een breder aanbod. "Dat zal prijzig zijn.” Positief is dat medio 2028 elektrische campers zwaarder mogen zijn voor rijbewijs B. Dat is hard nodig want de accupakketten wegen flink door en een elektrische camper van ruim 4.000 kilo is niks. Wat elektrisch camperen ook niet helpt is dat veel camperaars, in tegenstelling tot woon-werkverkeer, vaak moeten laden langs snelwegen met dure snelladers. Hierdoor profiteren camperaars minder van de gunstige elektriciteitstarieven thuis, openbaar of op kantoor.

De camperaar die nu wil verduurzamen kiest HVO 100 als brandstof. De NKC verwacht dat de duurzaam georienteerde buscamperaar vanaf 2030 zich volledig elektrisch zal oriënteren. De meer prijsbewuste buscamperaar zal pas in 2035 volledig op elektrisch georiënteerd zijn. Tot die tijd zal een deel de overstap maken naar elektrisch maar ook een deel rijden op Euro 5/6.  De duurzaam georiënteerde halfintegraal camperaar gaat pas na 2035 voorzichtig over naar elektrisch. Deze campers worden vaak tot einde technische levensduur doorgereden. Voor deze groep blijft HVO100 een belangrijke energiebron.

Afhankelijk van autofabrikanten

Voor Peter van Vlaanderen van product Kabe zit de grote uitdaging bij de zwaardere campers. "We moeten als branche kijken naar elektrisch én waterstof. De techniek gaat heel snel maar de accu’s zijn te zwaar en dat gaat ten koste van het laadvermogen.” Hij maakt zich ook zorgen om de problemen waarin de Europese auto-industrie verkeert. "Die raken ook de camperbouwers omdat wij als kleine spelers daarvan afhankelijk zijn.”

Ook campings moeten aanpassen

Riné van Dingstee van RCN ziet door de zware elektrische campers ook problemen voor campings met camperplekken: "We willen onze parken niet te veel verstenen maar als je met vierduizend kilo over bospaden gaat rijden moet je wel wat doen.” Ook het elektriciteitsnet op campings baart hem zorgen: "We zijn al min of meer een tankstation met een aardige laadinfrastructuur voor elektrische auto’s maar lopen wel tegen de beperking van het netwerk aan.” Daarvoor had hij nog wel een tip: "Werk op je park nu alvast aan de elektrische infra, zonnepanelen en batterijen. Wij hebben een fulltime medewerker aan het werk voor slimme energienetten op onze campings.” De overheid is in de optiek van Riné zeker aan zet. "We verwachten consistent beleid en regelgeving waar ondernemers op kunnen investeren.”

Samenwerken met scheepsbouw

Floris Lettinga van motorenfabrikant Yanmar ziet bij de elektrificatie van de pleziervloot heel veel parallellen met de kampeermarkt. Hij erkent ook de urgentie: "Als we niets doen zijn we als industrie op termijn gezien.” Hij plaatste nog wel een kanttekening bij het veel genoemde HVO100: "Dat bestaat voor een groot deel uit palmolie en willen we dat wel?” De pleziervaart staat misschien nog wel voor grotere uitdagingen dan de campermarkt. Op dit moment is minder dan 1% van de pleziervaartuigen elektrisch aangedreven. "Elektrisch is niet de enige oplossing. We moeten ook kijken naar low carbon brandstoffen. Het gaat in de watersport niet snel want er is nog veel onzekerheid en schepen hebben een lange levensduur.”