Zeeuwse beleving van de natuur

Moniek is Pieter niet, hoe vang je dan de toerist die op je natuur afkomt? Kenniscentrum Kusttoerisme onderzocht de beleving van de Zeeuwse natuur en dat leverde de themapublicatie Natuur & Toerisme, de Zeeuwse natuurbeleving op. Natuur is een belangrijk maatschappelijk en economisch goed voor deze provincie waar zo veel van afhangt in toerisme. In het onderzoek werden vijf profielen samengesteld. Door gebruik te maken van profielen krijg je als beleidsmaker en ondernemer gevoel voor de mensen die voor jouw accommodatie in combinatie met het Zeeuws landschap kiezen. Natuurbeleving is wel vaker beschreven in Recreatie & Toerisme maar nu komen ook de faciliteiten zoals horeca en routes in de matrix aan bod en dat is voor veel lezers interessant ook al gaat het hier specifiek om Zeeland.

Om het zo concreet mogelijk te maken hebben de vijf groepen allen een naam gekregen, namelijk Moniek, Kai, Eva, Ria en Pieter. Zo beleeft bijvoorbeeld de energieke en avontuurlijke Kai die wil mountainbiken op Schouwen-Duiveland het gebied heel anders dan de nuchtere Ria die graag tot rust wil komen door een stevige wandeling te maken door het bos op Schouwen-Duiveland. Toch kan Ria de volgende dag ook willen mountainbiken en aansluitend een gezellig bakje koffie willen drinken, maar doordat zij een andere leefstijl heeft geeft zij een andere, minder extreme, invulling aan de activiteit. Deze voorwaarden leiden tot de volgende vragen in relatie tot inrichting en beheer:

• Gebruikswaarde (voorzieningenniveau): in welke mate hecht de doelgroep waarde aan voorzieningen zoals paden, banken en bewegwijzerde routes?
• Belevingswaarde: in welke mate heeft de doelgroep behoefte aan afwisseling (flora en fauna) en aan rust?
• Narratieve waarde: in welke mate heeft de doelgroep behoefte aan informatie

Kai

Kai gaat mountainbiken op Schouwen-Duiveland. Hierbij is hij opzoek naar uitdaging en avontuur! Kenmerken: Kai heeft de voorkeur voor duinen, ongerepte bossen. Het gebied moet het liefst groot en glooiend zijn.

Voorzieningenniveau: Kai heeft weinig behoefte aan voorzieningen, zoals informatiepanelen en routes. Op zijn mountainbike rijdt hij het liefst over onverharde singletracks.

Belevingswaarde: Kai heeft de ruimte nodig, hij wil een prestatie neerzetten. De ongerepte natuur draagt als decor bij aan zijn unieke mountainbike beleving.

Informatiebehoefte: Kai zoekt praktische informatie die noodzakelijk is voor het mountainbiken. Achtergrondinformatie over het gebied heeft Kai niet nodig.

Belevingswaarde: Kai heeft de ruimte nodig, hij wil een prestatie neerzetten

Moniek

Moniek wandelt met een vriendin en kinderen door de Manteling. Ze spelen verstoppertje met de kinderen en kletsen tussendoor gezellig bij.

Kenmerken: Moniek houdt van kleine, overzichtelijke (cultuur)landschappen die goed zijn onderhouden.

Voorzieningenniveau: Moniek waardeert picknickbanken met daarbij een aantal speeltoestellen waar de kinderen kunnen uitrusten en spelen. Tijdens de wandeling loopt ze het liefst over half verharde paden (grind, schelp of houtsnippers). Ter afsluiting van de wandeling wil ze nog een bakje koffie of lunch doen bij een horecagelegenheid.

Belevingswaarde: Moniek wil gezamenlijk kunnen genieten van de omgeving en het buiten zijn. Dat er meerdere mensen in het gebied zijn, doet geen afbreuk aan de natuurbeleving van Moniek.

Informatiebehoefte: Moniek wil weten hoe lang de blauwe route is, maar ook waar de dichtstbijzijnde horecagelegenheid is. Moniek en haar kinderen kunnen het verhaal waarderen over de ridder die hier vroeger heeft geleefd. Feitelijke informatie over flora en fauna vinden Moniek en haar kinderen niet interessant.

Pieter

Aan de hand van een route-app gaat Pieter samen met zijn vrouw er even tussen uit door te fietsen langs de kust van West Zeeuws-Vlaanderen waar ze verblijven in de gloednieuwe accommodatie bij Waterdunen.

Kenmerken: Pieter waardeert bovengemiddeld een bos-, heide- en duinlandschap.

Voorzieningenniveau: Hij heeft een voorkeur voor unieke uitkijkpunten, maar onderneemt ook graag activiteiten als yoga en theater in de natuur. Wandelingen of fietstochten doet Pieter graag over goede (verharde) paden en routes in de natuur.

Belevingswaarde: Pieter kan genieten van de natuur en de rust, ruimte en weidsheid om zich heen. Het biedt hem de mogelijkheid te ontspannen, ontstressen en na te denken.

Informatiebehoefte: Informatie over de natuur, maar nog belangrijker informatie over de route, uitkijkpunten, horeca en activiteiten die hem helpen te ontspannen.

Eva

Na een week vol deadlines wil Eva samen met haar vriend eropuit.

Kenmerken: Samen actief genieten van de omgeving en de natuur. Hierbij waardeert Eva het zien van vogels, grote grazers en mooie bloeiende klaprozen of heide.

Voorzieningenniveau: Eva heeft geen behoefte aan veel voorzieningen, maar een plaatselijk kroegje waar ze lokale lekkernij kan proeven zal Eva waarderen. Verder rust Eva uit op een boomstronk. De paden moeten het liefst onverhard zijn.

Belevingswaarde: Een diversiteit aan flora en fauna, weinig mensen tegenkomen dragen allemaal bij aan een authentieke natuurbeleving van Eva. Informatiebehoefte: Informatie zoekt Eva via haar eigen kanalen/ communities. Hierbij zoekt ze informatie over wat anderen allemaal in het gebied hebben beleeft. Zo weet ze vervolgens waar ze bijvoorbeeld het Kluten kan spotten.

Achtergrondinformatie is voor Ria belangrijk. Geen poespas, maar zoals wanneer bepaalde trekvogels voorkomen.

Ria

Ria trekt er samen met haar wandelgroep er vroeg op uit om onder begeleiding van een gids te wandelen door het Land van Saeftinghe. Ria gaat altijd op in de natuur.

Kenmerken: Ria houdt van de slikken en schorren die Zeeland te bieden heeft.

Voorzieningenniveau: Ria waardeert educatieve voorzieningen bijvoorbeeld een vogelspotlocatie. Daarentegen heeft Ria niet per se behoefte aan horeca. Paden mogen van Ria onverhard zijn.

Belevingswaarde: Ria hecht veel belang aan bijzondere soorten planten en dieren. Zij zal speciaal naar een gebied gaan wanneer er bijzondere natuurfenomenen zich voordoen zoals baltsende futen. Indien er veel andere mensen zijn in het natuurgebied zal de natuurbelevingswaarde voor Ria lager zijn.

Informatiebehoefte: Achtergrondinformatie is voor Ria belangrijk. Geen poespas, maar feitelijke informatie zoals wanneer bepaalde trekvogels in een gebied voorkomen.

Samenvattend

Ieder type toerist afhankelijk van de leefstijl en het motief zal andere voorwaarden stellen aan de natuur. Daarom zullen bepaalde type toeristen eerder geneigd zijn een specifiek type (natuur)gebied te bezoeken. Moniek zal bijvoorbeeld minder snel het Land van Saeftinghe bezoeken als ze samen met een vriendin en kinderen gezellig willen wandelen.

Themapublicatie Natuur & Toerisme, De Zeeuwse natuurbeleving, is op te vragen via www.kenniscentrumtoerisme.nl/nl/publicaties