Samen bouwen aan de stad

De opzet van het onderzoek

Het traject vond plaats in het najaar van 2025 en bracht een diverse groep van 24 partners samen, waaronder bewoners, ondernemers, culturele instellingen, onderzoekers en beleidsmakers. Het proces begon met vijftien individuele diepte-interviews. Vervolgens werd er tijdens drie interactieve workshops – onder deskundige begeleiding van moderator Ruth Delfgaauw – gebouwd aan een gedeeld perspectief. Door bewust te starten met luisteren en te kijken naar het bredere stedelijke ecosysteem (zoals wonen, mobiliteit en sociale samenhang), werd de focus verlegd van 'voor of tegen toerisme' naar de vraag welke waarden leidend moeten zijn voor de stad.

Stemmen uit de stad: quotes van deelnemers

Tijdens het traject werden de uiteenlopende belangen niet weggepoetst, maar juist onderzocht. De portretten en gesprekken leverden spraakmakende uitspraken op:

• Bert Nap (bewoner binnenstad): “Vaak is het zo dat bewoners zelf geen deel hebben aan de economie rond het toerisme, of niet merken dat zij daarvan meeprofiteren.”
• Chantal van Binsbergen (Amsterdam & Partners): “Het gaat erom welk verhaal je als stad belangrijk vindt om te maken. Er moet wel iets getriggerd worden, mensen moeten in beweging willen komen.”
• Guido Stompff (lector Design Thinking, Hogeschool Inholland): “Participatie, waarin beslissen centraal staat, is niet genoeg. We moeten ook samen denken, nieuwe ideeën ontwikkelen en die gezamenlijk uitvoeren.”

Het breed gedragen toekomstverhaal

Het hart van het rapport bestaat uit een gedeeld toekomstverhaal – een poëtisch pact waarin bewoners, ondernemers en bestuurders gezamenlijk beloven te waken over de ziel van Amsterdam. Het vertrekpunt is een stad die groot genoeg is om in te verdwalen en klein genoeg om je thuis te voelen. Het narratief stelt dat toerisme onlosmakelijk met Amsterdam verbonden is, maar breekt met de overdaad die buurten onder druk zet. Het toekomstbeeld kiest voor kwaliteit boven kwantiteit: een stad waar commercie en cohesie elkaar ontmoeten, waar regels worden gehandhaafd zonder de ziel te slopen, en waar elk bezoek ook iets teruggeeft aan de mensen die er wonen.

De next steps: van beeld naar actie

Een visie zonder opvolging blijft vrijblijvend, en daarom zijn er direct concrete acties en experimenten gekoppeld aan het rapport. De volgende stappen richten zich op vijf pijlers:

1. Zichtbare bijdragen: Het opzetten van een 'toerisme-pot' waarin een vrijwillige bijdrage van bezoekers of een deel van de toeristenbelasting direct wordt ingezet voor buurtprojecten, groen en schone straten.
2. Lokale samenwerking: Het versterken van initiatieven op buurtniveau – zoals al gebeurt in de Nieuwmarktbuurt – om gezamenlijk grip te houden op leefbaarheid en veiligheid.
3. Regeneratief toerisme: Het ontwikkelen van een toerismekaart en een pioniersgroep om de lokale natuur en biodiversiteit te versterken.
4. Nieuwe participatievormen: Het zoeken naar laagdrempelige manieren, zoals een toeristisch burgerberaad, om ook de stem van minder gehoorde bewoners beter te borgen.
5. Kennis en praktijk verbinden: Het inzetten van living labs (zoals het Inholland Urban Leisure & Tourism Lab) om samen met studenten en onderzoekers te blijven experimenteren.

Dit rapport vormt volgens de opstellers geen eindpunt, maar een stevig fundament om als stad samen verder op te bouwen. Meer informatie op de website van Inholland.