Riviercruise in Zuidwest-Delta groeit sneller dan de kades
De riviercruisevaart in de Zuidwest-Delta groeit hard, maar het aantal aanlegplaatsen groeit nauwelijks mee. Tegelijk dwingt het lage water op Rijn en Donau rederijen tot andere routes. Dat biedt kansen voor minder bekende bestemmingen in de regio. Dat kwam naar voren op de jaarbijeenkomst van Dutch Delta Cruise Port (DDCP) aan boord van de Trafalgar Verity in Gorinchem.
Inhoud van dit artikel
Kern van de bijeenkomst was nieuw onderzoek van Vrolijks Blue Progress naar de ontwikkeling in vraag, aanbod, aankomsten en bestedingen in de riviercruisemarkt in Zuidwest-Nederland. Sinds de eerste meting in 2019 nam het aantal riviercruiseaankomsten bij de aangesloten havens met ruim 40 procent toe, tot 4.786 in 2025. Samen waren die schepen goed voor bijna 718.000 passagiers. De regio groeit daarmee iets harder dan de Europese markt als geheel. "Als je na de coronacrisis zo kunt groeien, dan heb je als sector wel iets te pakken", aldus onderzoeker Rob Vrolijks.
Ook economisch is de sector van betekenis. Een riviercruisepassagier levert de regio gemiddeld €77,50 per dag op, inclusief excursies en bestedingen van rederij en bemanning. Opgeteld ging het in 2025 om ruim 55 miljoen euro aan regionale bestedingen.
Cijfers over 2025. Bron: onderzoek Vrolijks Blue Progress
Kades blijven achter
De groei is nog niet voorbij. Tot 2031 komen er naar verwachting zo'n tachtig nieuwe schepen bij, vrijwel allemaal van 135 meter. De Nederlandse werven zitten de komende jaren vol. Aan de wal is sinds 2019 echter weinig veranderd: alleen Dordrecht en Middelburg breidden hun capaciteit echt uit. En met resultaat. In Gorinchem verdubbelde het aantal aanlopen de afgelopen jaren naar 833. Volgens wethouder Janneke van Oversteeg is dat het resultaat van jarenlange inspanningen van gemeente en regio om de stad op de kaart te zetten. Ook Dordrecht ging van 614 naar 983 aanlopen.
Met een verwachte groei van 8 à 9 procent aankomsten per jaar dreigt volgens Vrolijks schaarste aan aanlegplaatsen. Hij legde de rederijen in het panel de vraag voor of dat in de boardrooms speelt. "Of denkt u: ik heb klanten, ik heb geld, dus ik ga schepen bouwen?" Menno de Serra van Viking erkende dat wie in nieuwe schepen investeert, ook in nieuwe aanlegplekken moet investeren. Iets dat Viking al jaren doet.
De conclusie van Vrolijks was helder. Bij die groei ontstaat schaarste aan traditionele locaties. Er staan weinig nieuwe kades en steigers op de planning, en de trajecten die er zijn duren lang.
Er zal een frictie ontstaan tussen vraag en aanbod.
Laag water
Toch is het niet allemaal positief. Directeur Fred Witte van DDCP schetste een zwaar jaar voor de Europese riviercruises. De langdurige en extreem lage waterstanden raken de planning en de kosten van rederijen, en het einde is nog niet in zicht. Rederijen moesten routes omgooien en gasten compenseren. Tegelijk bleek de Dutch Delta een relatief zeker vaargebied. Marianne Hendriks van RNM River Cruises zag gasten die Amsterdam-Bazel hadden geboekt, uiteindelijk een rondje door Nederland en België varen. Zij waren "eigenlijk aangenaam verrast".
Witte verwacht dat zulke droge zomers vaker gaan voorkomen. Ook het feit dat Amsterdam het aantal aanlegplaatsen voor riviercruiseschepen flink vermindert, zorgt voor kansen in de delta, omdat het aanbod naar het zuiden verschuift. "Het feit dat Amsterdam zegt te knijpen, geeft geen vertraging op de Nederlandse markt", concludeert Vrolijks. "Nederland blijft een bestemming."
Van uitwijkhaven naar vaste bestemming
De opgave voor de regio is volgens Vrolijks om niet alleen uitwijklocatie te zijn, maar vaker een vaste plek in de reisprogramma's te krijgen. Witte riep gemeenten op structureel na te denken over een aantrekkelijk product. Van rederijen vraagt hij dat ze meebewegen als steden als Dordrecht, Tiel en Bergen op Zoom investeren. DDCP ziet zichzelf daarbij als brug tussen overheid en sector, onder meer via quickscans voor gemeenten die riviercruiseschepen willen ontvangen.
