Beleid·ArtikelUit R&T nr. 02 • Jaar 2016

Achtergrond Parkstad Limburg en waarom winst WTTC destinatie award

“Echt business maken met leisure”

Parkstad Limburg moest het opnemen tegen de organisatie van Zwitserse nationale parken en tegen het sterke Kaapstad. Toch gaat de Tourism for Tomorrow Award 2016 naar Parkstad. Peter Bertholet, directeur stadsregio Parkstad gekscherend: "Deze prijs komt een paar jaar te vroeg”.

Marc Gerlings · 25 mei 2016 · 7 min lezen Printen

De jury van de World Travel & Tourism Council (WTTC) maakte op 7 april in Dallas (VS) bekend dat Parkstad Limburg de Tourism for Tomorrow Award 2016 - de hoogste toeristische onderscheiding ter wereld - heeft gewonnen. WTTC hanteert vier categorieën en de Parkstad won de Destination Award. In Dallas namen Eric Geurts, gedeputeerde Toerisme Provincie Limburg, Kelly Regterschot, wethouder Toerisme stadsregio Parkstad Limburg en Anya Niewierra, algemeen directeur VVV Zuid-Limburg de felicitaties in ontvangst. Vooral de structurele, complete aanpak die in korte tijd leidde tot een succesvolle ontwikkeling van een ‘zwart naar groen’ gebied, werden geroemd door de jury. De stad, een samenwerking van acht gemeenten, veranderde van zwart voormalig mijnbouwgebied naar een groene destinatie met veel ruimte voor attracties en recreatie. De ontwikkelingen gaan verder want zonder veel sturing verandert een deel van met name Heerlen tot slimme stad met veel kenniswerkers en software toepassingen. Parkstad Limburg is de eerste Nederlandse bestemming die de prijs wint en nu wereldwijd te boek staat als een van de toonaangevende regio’s op het gebied van toerisme. De jury vindt een duurzame ontwikkeling en transformatie vaak een reden om de award toe te kennen.

Consequente strategie

Een eerste reactie van de trotse winnaars op de avond van de uitreiking: "Dit is een kroon op ons werk. Na een jarenlang consequent volgehouden strategie van ondernemers en bestuurders - om toerisme als een van de speerpunten van het economisch beleid te ontwikkelen - zijn wij in extase door het winnen van deze toeristische hoofdprijs. Deze prijs is een beloning voor onze duurzame aanpak die bewezen heeft welvaart en nieuw elan te brengen in een voormalig mijngebied.”

Parkstad, Fotograaf: Pascal Moors.

Waarom Parkstad Limburg won?

Parkstad Limburg is het enige voorbeeld in Nederland van de transitie van een voormalig mijngebied naar een toeristische bestemming. Het project bewijst dat een lelijke regio mooi kan worden op haar eigen manier met accenten op de juiste plekken. Overheden, ondernemers, inwoners en de VVV werkten intensief samen en ontwikkelden in 15 jaar tijd een toeristische bestemming van formaat. Het jurylid dat langskwam was onder de indruk van de sterke samenwerking dat de achterstand van het gebied wist om te bouwen tot kansen in de vrijetijdseconomie, meldt Peter Bertholet directeur Parkstad.

Attracties en groen trekken destinatie uit het zwarte gat

Met een omzet in 2015 van € 368 miljoen en 5800 nieuwe fulltime banen vormt leisure een speerpunt in deze destinatie. In 2015 werd 29% van de totale toeristische omzet van Zuid-Limburg zelfs gerealiseerd door dit vroeger ‘lelijkste gebied’ van de regio. Politiek en investeerders met visie maakten het mogelijk grote dagattracties te bouwen (GaiaZOO, Snowworld), natuur aan te leggen (Park Gravenrode), wandel- en fietsroutes te ontwikkelen, een cultureel klimaat te creëren (Pinkpop, Cultura Nova). Nadrukkelijk meldt de provincie dat de stad over de grenzen heen te durft kijken naar België en Duitsland.


Parkstad trotse winnaar bij de uitreiking (Foto: Parkstad).

Waardevolle media-aandacht?

Limburg hoopt dat met de aandacht voor de internationaal gewilde award Parkstad en Limburg definitief op de kaart komt van meer investeerders in zowel de gewone economie als de vrijetijdseconomie. Waarschijnlijk rekent het gebied zich te rijk. Eerdere prijzen, zoals de award van groenste destinatie in de wereld voor Weert, die naar Nederland kwamen, brachten niet meteen grote ontwikkelingen. Maar het kan helpen bij de wensen die op de plank liggen. Een woordvoerder van de provincie: "Parkstad Limburg wordt nog serieuzergenomen door investeerders. Dit kan helpen bij de realisatie van nieuwe projecten zoals Nature Wonder World waardoor het gebied zich nog verder kan ontwikkelen.”


SnowWorld initiatief icoon Wilhelminaberg

Koos Hendriks, directeur van SnowWorld meldt over het winnen van de prijs dat hij SnowWorld beschouwt als voorloper van de toeristische attracties in deze regio. Hij ziet de award ook als de erkenning van haar innovatief ondernemerschap. In navolging van de eerder gewonnen Limburg Economy Award benadrukt ook deze prijs de ontwikkeling die zowel SnowWorld als de regio hebben doorgemaakt.

Tegenover Recreatie & Toerisme meldt Koos Hendriks: "Parkstad is nog zeker niet af. Ik zie ruimte voor meer attracties in het gebied. Deze regio moet nog beter zichtbaar worden. Daarom hebben wij het initiatief genomen om een echt icoon op de Wilhelminaberg te plaatsen (SnowWorld ligt op de helling van deze berg, red.). Dat doen we samen met de IBA, de Internationale Bauausstellung die hier in 2020 gehouden zal worden.”


Waarom de IBA?

Peter Bertholet, directeur stadsregio Parkstad over het instrument van de Internationale Bauausstellung: "De IBA is net een instrument dat transformatie van Parkstad kan versnellen en daarom houden we die beurs en congres al in 2020. Jo Coenen is aangesteld als inhoudelijke trekker. Een van de dingen van de IBA is de prijsvraag voor het icoon op de Wilhelminaberg. Dat wordt nog bijzonder. Dat kun je 100 keer fout doen en maar 1x goed doen. Wij vinden een icoon belangrijk omdat het een impuls geeft aan je destinatie. Heel eerlijk, we zijn nog geen bestemming voor een weekend weg maar we zetten snel stappen op dit gebied. Heerlen is zo een stad die zich snel ontwikkelt. Het kreeg van de VNG award een speciale vermelding voor de omgang met cultureel erfgoed. Je ziet veel schilderingen op de muren in de stad. Deze murals ondersteunen het ongepolijste van deze bestemming en je ziet mensen en bedrijven bouwen aan de toekomst. Je ziet het ontstaan van smart services en creatieve jongens in Limburg en dat had vriend nog vijand verwacht.”

Klimpark. (Foto: Parkstad / Pascal Moors).

Veel attracties hebben het ook niet gehaald?

"De jury was onder de indruk dat we echt business maken met leisure. Ons nadeel is dat we veel van ons erfgoed, de mijnbouw, kwijt zijn. Daar had wel meer van mogen blijven staan. Het is te snel allemaal onder de grond gestopt. Toerisme is snel door politiek en bedrijven opgepakt en dat is gelukt met vallen opstaan. De drafbaan werd geen succes maar gelukkig is daar nu jaarlijks het grootse Pinkpop. Snowworld was de eerste grote attractie. Gaiapark heeft nog meer waarde toegevoegd en Continuüm zorgde voor veel bezoekers en een sterke verbinding met de opleidingen en scholen. Het zelfbewustzijn neemt toe en daar helpt deze award bij. Heerlen heeft echt een culturele sector, tegen de stroom in groeide de schouwburg naar 233.000 bezoekers in 2015. Dat heb je door Bas Schoonderwoerd die zowel een goede ondernemer als directeur is. Zonder deze mensen kom je er niet. Parkstad heeft te maken met cultuur, ondernemerschap en een brede ontwikkeling dan alleen de toeristische sector.”

De prijs kwam te vroeg. Wat wil Parkstad graag?

Bertholet: "We zijn nu bezig met de randvoorwaarde om meer business naar Parkstad te halen en dat is de realisatie van de buitenring. Ook wel de leisure ring genoemd. Dat ontsluit het achterland want daarin liggen de attracties zoals SnowWorld en GaiaZOO. Het is meer dan ontsluiting, het wordt een identiteitsdrager voor leisure. De ontwikkeling valt samen met fiets- en wandelpaden naar Duitsland en België. Het is waar dat het nimby-effect groot is met dit project en op weerstand stuit. Het is ook niet voor iedereen positief. Daar moeten we eerlijk in zijn. Voor de ontsluiting van de leisure sector is het van groot belang. De geplande attractie Nature Wonder World kan dan ook ontsloten worden. We hopen dan ook dat de WTTC award positief werkt op investeerders voor Nature Wonder World. Er zijn niet zoveel attracties waar we een grote impuls van verwachten maar bij Nature Wonder World wel. De leisure ring kost € 450 miljoen en daarmee til je Limburg naar een ander niveau. Nationale paradepaardjes zoals het Limburgse heuvelland en Maastricht zijn voor buitenlandse toeristen geen unique selling point. Continium, Gaia en SnowWorld spelen die rol wel maar er zitten grenzen aan. Met Nature Wonder World kunnen we wel die internationale impuls bereiken.”

Dit artikel verscheen in Recreatie & Toerisme mei / juni 2016.

Cover R&T nr. 02 • Jaar 2016
Dit artikel verscheen in

Recreatie & Toerisme

nr. 02 · Jaar 2016
Ook in deze editie

Artikelen