Rapportcijfer 8,5 voor fietsvakantie in eigen land

Voor het Fietsplatform was het onderzoek meteen een test. In de afgelopen twee jaar is het beleid in hoe je routes maakt en presenteert, veranderd. Slaat de nieuwe aanpak met een aantal iconische routes aan? Ruim 7 miljoen fietsvakanties, verjonging van de doelgroep en sterke toename gebruik LF-routes. Een steeds jongere doelgroep omarmt deze duurzame en actieve vakantiebesteding. Die vernieuwing in het publiek was hard nodig en dat is gelukt. Het gaat bij fietsvakanties om grote getallen: in 2021 ondernamen 3 miljoen Nederlanders zo’n 7,2 miljoen fietsvakanties in eigen land. Ze besteedden daarbij circa 942 miljoen euro. Dit alles met een rapportcijfer van 8,5. Opvallend is het groeiend gebruik van de Langeafstand Fietsroutes. De nieuwe aanpak voor deze LF-routes met Icoonroutes werkt. Service, gemak en beleving maakt het meerdaags fietsen toegankelijk. Alle actuele fietsvakantiecijfers staan in het rapport Kerncijfers fietsvakanties 2021-2022. Bureau Kien verrichte onderzoek in opdracht van het Landelijk Fietsplatform.

Splitsing naar trektochten en standplaatsvakanties

De fietsvakanties zijn een stevige motor voor meerdere typen accommodaties. Het totaal aan ruim 7,2 miljoen fietsvakanties is opgebouwd uit bijna 5,4 miljoen fietsstandplaatsvakanties, waarbij men meerdere fietstochten onderneemt vanaf een vast vakantieadres, en bijna 1,9 miljoen fietstrektochten. Een gemiddelde trektocht in eigen land bestond uit 3,8 nachten. Dat betekent dat tijdens fietstrektochten circa 6,8 miljoen overnachtingen plaatsvonden. In 2021 gaven Nederlanders in totaal 942 miljoen euro uit tijdens fietsvakanties in eigen land.

Ook de standplaatsvakanties bieden mogelijkheden voor accommodaties al is de diversiteit op dit gebied groot. Soms wordt er maar één overnachting gemaakt maar het is vaak een 2- of 3-daagse trip. Ruim de helft (51%) van de fietsstandplaatsvakanties in eigen land was in 2021 een korte vakantie van 1, 2 of 3 nachten. Circa 18% van de fietsstandplaatsvakanties duurde een week of langer. Met de trend naar korte vakanties is de 18% die een week in eigen land fietst een opvallend hoog getal. Ondernemers kunnen nog beter inspelen op deze markt. Een gemiddelde fietsstandplaatsvakantie in eigen land bestond dat jaar uit 4,3 nachten. Dit betekent dat in 2021 tijdens de 5,4 miljoen fietsstandplaatsvakanties ruim 23 miljoen overnachtingen plaatsvonden. De onderzoekers achterhaalden ook de marktaandelen van de provincies in deze grote markt. Daar zijn enkele bekende winnaars bij maar ook verrassende verliezers. Dit overzicht zal voor ondernemers en beleidsmakers een signaal zijn om meer aan de gastvrijheid te doen voor fietsvakanties.

Provincies en fietsstandplaatsvakanties

• Gelderland 17,6% (ruim 4 miljoen overnachtingen)
• Drenthe 13,1%
• Overijssel 10,3%
• Noord-Holland 9,8%
• Friesland 8,8%
• Zeeland 7,9%
• Noord-Brabant 7,4%
• Limburg 7,3%
• Zuid-Holland 6,3%
• Utrecht 4,3%
• Groningen 3,5%
• Friesland 2,5% (ruim 0,5 miljoen overnachtingen)

Wie is de vakantiefietser?

Net zoals dé Nederlander niet bestaat, bestaat dé vakantiefietser ook niet. Zoveel mensen, zoveel fietsvakantiewensen. In het algemeen geldt dat de trektochtfietser jonger is dan de standplaatsfietser en vaker met kinderen op pad gaat. Ruim de helft van de trektochtfietsers is onder de 40 jaar en een derde maakt deel uit van een gezin met kinderen. De standplaatsfietser is relatief vaker boven de 60 (37%), maar toch is ook bij deze groep bijna een derde onder de 40 jaar.

Corona heeft invloed op het onderzoek

Het oordeel over de aantrekkelijkheid van de omgeving, de kwaliteit van wegen, bewegwijzering, routeverloop en het aanbod van fietsroutes is vergelijkbaar met voorgaande jaren. Aspecten zoals de aanwezigheid van bezienswaardigheden en horecapunten scoorden in 2020 logischerwijs iets lager dan voorgaande jaren. Door corona waren – zeker in het voorjaar – veel horecagelegenheden en bezienswaardigheden gesloten. Uit eerdere onderzoeken is bekend dat de fietser graag afstapt bij de horeca voor een welverdiende pauze. Helaas zijn er voor 2021 geen gegevens beschikbaar, omdat het Continu Vakantie Onderzoek niet meer uitgevoerd wordt. Waarschijnlijk wordt ná de zomer van 2022 vergelijkbaar onderzoek weer gestart. Tijdens de coronajaren was een duidelijk stijging te zien van recreatief fietsen. Of dat nu daalt nu er bijna geen coronamaatregelen meer zijn is nog onduidelijk.

Sterke toename LF-gebruik

Met een LF-route kiezen trektochtfietsers voor het gemak van één route - met doorgaande bewegwijzering - over een langere afstand. Enkele reacties uit het onderzoek: "De bewegwijzering van de LF-routes is top. Zo fijn om een LF-route te fietsen” en "Fietsen langs fietspaden en LF-routes is een droom.” Steeds meer trektochtfietsers maken gebruik van deze routes. In 2021 heeft ruim de helft van de trektochtfietsers tijdens één of meerdere trektochten een LF-route gebruikt; in 2020 was dit ongeveer een derde. In totaal werd in 2021 tijdens 756.000 trektochten een LF-route gebruikt.

Nieuwe aanpak icoonroutes werkt

Om de langeafstandsfietsroutes nog beter toe te spitsen op de wensen van de (beginnende) vakantiefietser vernieuwt het Fietsplatform samen met regiopartners het aanbod LF-routes. Het streven is te komen tot zo’n tien zogenoemde LF-icoonroutes.

Directeur Fietsplatform Eric Nijland: "Fantastisch om te zien dat de nieuwe aanpak van de LF-routes goed aanslaat. Deze routes bieden meer service, gemak en beleving. Hiermee wordt het meerdaags fietsen toegankelijker voor een groeiende groep.”

Dit vertaalt zich naar een behoorlijk gebruik: 210.000 trektochten op de LF Maasroute; 178.000 op de LF Kustroute en 155.000 op de LF Zuiderzeeroute. "De nieuwste LF-icoonroute is de LF Waterlinieroute. Vorig jaar opgeleverd en meteen genomineerd voor Fietsroute van het Jaar. Dat is al een prijs op zich.” aldus Eric Nijland. Projectleider Jan-Joost van Eeuwijk van het Fietsplatform over de LF Waterlinieroute: "Het is een route waarbij drie linies aan elkaar verbonden zijn: de Stelling van Amsterdam, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en het West-Brabantse deel van de Zuiderwaterlinie. Bij elkaar goed voor een 410 km lange fietsroute tussen Edam en Bergen op Zoom. De essentie van de route ligt bij de thema’s watermanagement, verdedigingswerken en het omliggend strategisch landschap. Zo krijgt de fietser een mooie mix van natuur, cultuur en geschiedenis.”

Duitse markt

Wil je als ondernemer of regio de Duitse fietstoerist binnenhalen? Let dan op deze punten waar de Duitse fietstoerist gevoelig voor is. Dit kwam naar voren in de Radreiseanalyse van 2021 uitgevoerd door de Duitse fietsorganisatie ADFC. Belangrijkste redenen om een fietsvakantie te ondernemen waren: je ziet meer van het land en de mensen (81%), voorkeur voor een actieve vakantie (67%), een fietsvakantie is beter voor het milieu (52%) en met een fietsvakantie werk je aan je gezondheid (48%).

Duitse gasten verbleven tijdens een fietsstandplaatsvakantie in 2021 meestal in een hotel (42%), een bungalow (34%) of een camping (12%). De trektochtfietsers gebruikten tijdens een trektocht soms meerdere logiesvormen; populairst zijn hotels (70%), pensions (48%) en campings (24%).

Aan Eric Nijland stelden we de vraag hoe het onderzoek van invloed is op het werk en de wensen van het Fietsplatform. "Het onderzoek sluit naadloos aan bij onze ambitie om onder andere door het delen van kennis met professionele partners, te werken aan Nederland als beste recreatieve fietsland ter wereld. Niet alleen wijzelf, maar ook onze netwerkpartners kunnen nu putten uit een grote bron aan fietsvakantiecijfers. We waren natuurlijk al druk bezig met de doorontwikkeling van de LF-routes. Kijkend naar het gebruik zien we dat vooral het gemak van één route met doorgaande bewegwijzering over een langere afstand telt. Dit bevestigt de waarde van een LF-route. We zien daarnaast dat relatief veel korte fietsvakanties worden ondernomen. De nieuwe LF-weekendtochten, als verrijking op de LF-icoonroutes, spelen daar perfect op in. Het grote potentieel aan vakantiefietsers willen we graag verleiden om kennis te maken met het langeafstandsfietsen. Als je één LF-route hebt gefietst, dan wil je ze allemaal doen. Maar meer algemeen zien we ook de bevestiging dat fietsvakanties booming zijn, of dat nu vakanties vanaf een vaste standplaats zijn of meerdaagse trektochten. Ze sluiten natuurlijk aan bij verschillende vakantietrends: meer focus op actief, duurzaam, herontdekking eigen land en landelijk gebied. Misschien zijn we ook wel het beste fietsvakantieland ter wereld?”

Download het rapport Kerncijfers Fietsvakanties 2021-2022