Festivals en concerten in versnelling
Vraag en aanbod festivals groot en toch zorgelijke gezichten
Regelmatig worden cijfers in toerisme en recreatie vergeleken met het jaar voor de Covid-periode, 2019. Dat levert vaak een beeld van herstel op maar met een klein gat ten opzichte van dat jaar. Anders gaat het met de festivals en concerten, daar is een versnelling ingezet. De andere type evenementen zijn in aantal nog niet hersteld.
Inhoud van dit artikel
In 2022 vonden er fors meer festivals en concerten plaats dan in 2019, het laatste jaar voor corona. Festivals en concerten trokken in 2022 gezamenlijk 32,5 miljoen bezoeken, 2,4 miljoen bezoeken meer dan in 2019. Dit blijkt uit de branchecijfers die Respons jaarlijks in opdracht van de Vereniging van Evenementen Makers (VVEM) opstelt en die werden gepresenteerd op Eurosonic-Noorderslag in Groningen. De cijfers van festivals en concerten zijn des te opvallender, omdat ze de enige evenemententypen zijn die in 2022 een positief resultaat hebben neergezet. Alle andere typen, zoals sportevenementen, beurzen en markten schreven rode cijfers afgelopen jaar in vergelijking met 2019.
De totale evenementenmarkt blijft in 2022 qua aantal evenementen 5% achter bij 2019 en realiseert 5 miljoen minder bezoeken, dan de 89,8 miljoen bezoeken in 2019. Coronamaatregelen en -effecten zijn de voornaamste oorzaken van de terugval. Een inhaaleffect na de covid-19 periode beïnvloedt het resultaat. Uitgestelde concerten en eerste edities van nieuwe festivals hebben een belangrijk effect op de positieve cijfers in 2022. Afgelopen jaar vonden circa 100 concerten plaats die eerder in 2020 of 2021 gepland stonden. Een deel hiervan werd vanwege covid-19 eerst doorgeschoven naar 2021 en vervolgens naar 2022. Van de 85 nieuwe festivals in 2022 zou zo’n 75% al in 2020 of 2021 hebben plaatsgevonden. Muziekfestivals zijn volledig verantwoordelijk voor de goede resultaten. Vorig jaar vonden er ruim 10% meer muziekfestivals plaats dan in 2019. De muziekfestivals trokken 4% meer bezoek en kwamen daarmee uit op 19,2 miljoen bezoeken in 2022.
"Zonder het inhaaleffect van covid-19 is het nog maar de vraag of 2023 ook een groei zal laten zien”, - Willem Westermann
Relatie stad en events
Beeldende kunst- en theaterfestivals blijven vrijwel gelijk ten opzichte van 2019. Naast grote, jaarlijks terugkerende festivals zoals de Vierdaagsefeesten (1,5 miljoen bezoeken) en Amsterdam Dance Event (450.000 bezoeken), waren incidentele festivals als Arcadia Leeuwarden en het Wereldmuziek Concours in Kerkrade medebepalend voor de groei in 2022. Arcadia is mede door dmo Merk Fryslân in de markt gezet. Deze triënnale wordt georganiseerd door dezelfde stichting die verantwoordelijk was voor de organisatie van Leeuwarden-Fryslân 2018 Culturele Hoofdstad van Europa. Gedurende 100 dagen, van 6 mei tot en met 14 augustus 2022, werden kunstenaars, cultuurmakers en denkers overal in Friesland uitgenodigd om met hun werk vragen te stellen over wat het betekent een samenleving te zijn in een tijd van omwenteling.
Organisatoren zorgelijk over kosten promotors juist positief
Het aantal en bezoeken van grote concerten (meer dan 3.000) steeg in 2022 met 50% ten opzichte van 2019. Nog nooit gingen er in Nederland zoveel mensen naar grote concerten. De Toppers in Concert, André Rieu op het Vrijthof, Rammstein en Ed Sheeran waren de grote publiekstrekkers in het afgelopen jaar. De goede cijfers van 2022 zijn nog geen garantie voor een succesvol 2023. De festivalmarkt heeft vooral geplust in het segment ‘entreeheffende muziekfestivals’. De andere categorieën bleven gelijk of liepen terug. En bij de concerten komen de positieve cijfers vrijwel volledig van inhaalevenementen. "Zonder het inhaaleffect van covid-19 is het nog maar de vraag of 2023 ook een groei zal laten zien”, aldus Willem Westermann van de VVEM. Uit een steekproef die Respons eind vorige jaar hield onder organisatoren van festivals en concerten blijkt ook die onzekerheid en de zorg om gelijkblijvende of teruglopende bezoekaantallen. Daarnaast maken organisatoren zich zorgen om de sterk gestegen kosten. Concertpromoters zijn positiever. Zij denken het hoge niveau van 2022 in 2023 door te kunnen trekken, ook zonder de corona inhaaleffecten. In 2023 staan er al 24 grote stadionconcerten (zoals Bruce Springsteen en Coldplay) gepland tegenover 19 in 2022. Daarnaast hebben de grote indooraccommodaties goed gevulde concertagenda’s in 2023. Daarmee lijken de festivals en concerten weer een sprong vooruit te maken in vergelijking met 2022.
