Europees bezoek in park Soesterberg om PFAS aan te pakken
Om PFAS terug te dringen en vervuilde grond schoon te maken, brachten Eurocommissaris Jessika Roswall en staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) op donderdag 26 maart een werkbezoek aan de voormalige vliegbasis in Soesterberg. Sinds 2008 is de oude vliegbasis een park toegankelijk voor recreatie.
Inhoud van dit artikel
Bij basis Soesterberg kregen zij een rondleiding van gedeputeerde Has Bakker om te horen en te zien hoe op deze locatie voorbereidingen worden getroffen voor een PFAS-saneringsplan.
Hoe kan het gebruik van PFAS-stoffen omlaag en wat is ervoor nodig om vervuilde grond weer schoon te krijgen? Dat zijn urgente vragen voor de provincie Utrecht, de Rijksoverheid en de Europese Unie.
Park Vliegbasis Soesterberg is met 375 hectare een walhalla voor recreanten en natuurliefhebbers: de rijkdom aan planten en dieren is ongekend. Natuurlijk is een bezoek ook een boeiende duik terug in de tijd. De geschiedenis voel je overal. Ondertussen zul je zien dat de natuur daartussen steeds meer haar plaats opeist: over het asfalt, op daken van resterende gebouwen en tussen scheuren en kieren. Voor fietsers levert de oude vliegbasis een bijzondere ervaring op. Over het breedste fietspad van Nederland (de startbaan van 45 meter breed) fiets je in drie kilometer vijftien meter omhoog. Er zijn nog meer wandel- en fietsroutes.
Nieuwe Europese beoordeling
De aanleiding van het bezoek is een nieuwe beoordeling van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) van het Europese PFAS-restrictievoorstel op 2 april. Het werkbezoek van Eurocommissaris Jessika Roswall laat zien dat PFAS op de Europese agenda staat. Meerdere landen, waaronder Nederland, ondersteunen Europese initiatieven die moeten leiden tot een afname van producten waar PFAS-stoffen in zijn verwerkt. Samen met staatssecretaris Annet Bertram en gedeputeerde Has Bakker maakte ze een wandeling over het terrein en werd ze bijgepraat over mogelijke oplossingen met betrekking tot de aanpak en sanering van PFAS.
Sanering op de vliegbasis
Op de voormalige Vliegbasis Soesterberg zijn op twee plekken de bodem en het grondwater ernstig vervuild door PFAS. De vervuiling zit bij een oefenplaats van de voormalige brandweerkazerne en bij een oude tankplaats. De bodem wordt gesaneerd om verdere vervuiling tegen te gaan en om woningbouw mogelijk te maken op de plek waar voorheen brandweeroefeningen hebben plaatsgevonden. Na de sanering is de plek geschikt om veilig te wonen.
In Nederland is nog weinig ervaring opgedaan met bodemsaneringen van deze omvang en met deze specifieke PFAS-stoffen. De provincie Utrecht heeft daarom met de Rijksoverheid en Defensie afgesproken dat de bodemsanering op de voormalige vliegbasis ruimte biedt om nieuwe kennis te ontwikkelen. Bij het werkbezoek zijn de bestuurders door bodemspecialisten bijgepraat over de mogelijke oplossingen voor de verontreiniging op de vliegbasis.
Gebruik PFAS aan banden
Steeds meer onderzoeken tonen aan dat de stoffen gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Tegelijkertijd komen de stoffen nog steeds in het milieu terecht, en is het voor bedrijven en gebruikers niet altijd duidelijk of er PFAS in een product verwerkt is.
Daarom maakt de provincie Utrecht zich in IPO-verband (Inter Provinciaal Overleg)sterk voor de lobby om een PFAS-aanpak. Daarnaast ondersteunt de provincie de lobby van Vewin en de Unie van Waterschappen voor een totaalverbod voor PFAS. Gedeputeerde Has Bakker: "Er worden miljoenen euro’s uitgegeven aan PFAS-saneringen. Zolang we niets doen aan de bron, is het dweilen met de kraan open.”
