Horeca·Artikel

Trend arbeidsmarkt: Groei aantal werkenden stagneert

Drie adviezen beter omgaan met krappe arbeidsmarkt

Heb je als ondernemer de ervaring dat het lastiger is om jonge werknemers aan je te binden? Dat klopt. In het tweede kwartaal van 2026 waren er 9,6 miljoen werkenden van 15 jaar tot de AOW-leeftijd. Dat aantal veranderde de afgelopen twee jaar vrijwel niet, terwijl het in de jaren ervoor bijna voortdurend toenam.

Marc Gerlings · 17 sept 2026 · 5 min lezen Printen
Aantal werkenden blijft voor tweede jaar op rij gelijk.
Aantal werkenden blijft voor tweede jaar op rij gelijk.

De rest van de bevolking (personen jonger dan 15 jaar, personen vanaf de AOW-leeftijd en niet-werkenden van 15 jaar tot de AOW-leeftijd) groeide daarentegen naar ruim 8,5 miljoen in 2026 na een daling in de jaren ervoor. Daarnaast werken mensen gemiddeld ook iets minder uren per week. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Groei aantal werkenden stagneert

In 2014 was het werkzame deel van de bevolking van 15 jaar tot de AOW-leeftijd - in de nasleep van de kredietcrisis - bijna een half miljoen mensen kleiner dan het overige deel van de bevolking. Sindsdien nam het aantal werkenden toe, van bijna 8,2 miljoen in het tweede kwartaal van 2014 tot ruim 9,6 miljoen in het tweede kwartaal van 2024. Het overige deel van de bevolking kromp in die periode van bijna 8,7 miljoen naar bijna 8,4 miljoen. In de afgelopen twee jaar stopte die trend en groeide dit deel van de bevolking naar ruim 8,5 miljoen terwijl het aantal werkenden bijna gelijk bleef. Deze toename betreft vooral AOW-ers en in mindere mate niet-werkenden tot de AOW-leeftijd. Onder de AOW-ers is er een klein maar groeiend aandeel dat betaald werk heeft, in het tweede kwartaal van 2026 gold dat voor 9,5 procent, tegenover 7,2 procent in het tweede kwartaal van 2014. Het aantal kinderen tot 15 jaar neemt juist af.

Zowel het totale aantal mensen van 55 jaar tot de AOW-leeftijd als hun arbeidsparticipatie stijgt de laatste drie jaar minder sterk. De arbeidsparticipatie nam voorheen onder andere sneller toe door verhoging van de AOW-leeftijd. In 2013 werd deze verhoogd naar 65 jaar plus een maand, en inmiddels ligt de AOW-leeftijd op 67 jaar. Daardoor steeg het aantal werkende 65- en 66-jarigen sinds 2013 het sterkst.

Bij 25- tot 45-jarigen was er ook meerdere jaren een toename, maar ook deze vlakt af. Bij 45- tot 55-jarigen daalt het aantal werkenden al negen jaar. De daling van het aantal werkende 45- tot 55-jarigen hield in eerste instantie gelijke tred met de daling van het totaal aantal mensen in deze leeftijdsgroep. De afgelopen drie jaar versnelde de daling doordat ook het percentage werkenden in deze groep afneemt.

Gemiddelde arbeidsduur licht gedaald

Terwijl het aantal werkenden niet meer toeneemt, neemt de gemiddelde arbeidsduur van werkenden licht af. Dat speelt vooral bij mannen van 25 jaar tot de AOW-leeftijd: zij werkten vier jaar geleden gemiddeld nog 39,4 uur per week en in het tweede kwartaal van 2026 38,6 uur per week. Bij vrouwen van 25 jaar tot de AOW-leeftijd is er sprake van een lichte toename van de gemiddelde arbeidsduur: van 29,8 uur naar 30,2 uur per week.

Het totale aantal gewerkte uren van de Nederlandse bevolking kan worden omgerekend naar voltijdbanen, de zogeheten voltijdequivalenten (vte’s). Het aantal vte’s ten opzichte van het overige deel van de bevolking daalt licht doordat het aantal werkenden zo goed als gelijk blijft en zij gemiddeld iets minder uren werken, terwijl de rest van de bevolking groeit. Voor het tweede kwartaal van 2026 komt dat neer op 90 vte’s per 100 mensen in de overige bevolking. In het tweede kwartaal van 2024 waren dat nog 92 vte’s per 100 in de overige bevolking.

Wat kun je doen met deze trend die duidt op een krappe arbeidsmarkt? NRIT geeft 3 adviezen.

1. Investeer in behoud in plaats van alleen werving

In een krappe arbeidsmarkt is het vaak goedkoper en effectiever om bestaande medewerkers te behouden dan nieuwe te zoeken. Jonge werknemers blijven langer wanneer zij ontwikkelingsmogelijkheden zien.

Praktische acties:

Maak een persoonlijk ontwikkelplan voor iedere medewerker.

Bied opleidingen, trainingen en certificeringen aan.

Zorg voor regelmatige loopbaangesprekken.

Geef jonge medewerkers verantwoordelijkheid en inspraak.

2. Vergroot de arbeidsproductiviteit met technologie

Steeds meer organisaties moeten leren omgaan met minder beschikbare arbeid. Kijk daarom niet alleen naar extra personeel, maar ook naar slimmer werken.

Praktische acties:

Automatiseer vaste processen, zoals administratie.

Gebruik AI voor klantenservice, marketing of planning.

Laat medewerkers zich richten op werk met hogere toegevoegde waarde.

Waarom? De arbeidsreserve is beperkt. Extra groei zal daarom vaker moeten komen uit hogere productiviteit dan uit meer mensen. Ook ING wijst in zijn vooruitzichten voor de flexbranche op digitalisering en AI als belangrijke route om efficiënter te werken.

3. Kijk breder naar je talentpool

Veel ondernemers vissen nog steeds in dezelfde vijver. Juist nu liggen kansen bij groepen die vaak minder aandacht krijgen.

Praktische acties:

Zijn ervaren 55-plussers interessant?.

Maak het aantrekkelijk voor gepensioneerden om enkele dagen per week te werken.

Bied flexibele werktijden voor ouders.

Werk samen met onderwijsinstellingen voor stages en leerwerkplekken.

Artikelen