Nieuwe Zelfstandigenwet geeft onzekerheid bij zzp’ers

In de toelichtingen bij een Knab-peiling beschrijven de zzp'ers de angst dat opdrachtgevers straks uitsluitend de nieuwe zekerheidsroute accepteren. Daarmee zouden alle zeven hoofdcriteria ook voor hen een harde inhuureis worden. Van de 1.068 zzp’ers in de peiling zou 53% tegen het voorstel stemmen, 19% voor en 28% weet het nog niet. Ook in toerisme en recreatie werken veel zzp'ers en dat maakt de peiling relevant voor het vakgebied.

Eén ontbrekend criterium kan een opdracht kosten

Het voorstel, sinds 1 oktober in internetconsultatie, biedt een nieuwe route naar zekerheid vooraf: de ‘veilige haven’. Daarvoor moeten alle zeven hoofdcriteria van de zelfstandigentoets en werkrelatietoets worden gehaald. Die gaan onder meer over het aantal klanten, voorzieningen tegen ondernemersrisico’s en vrijheid bij het werk. Wie één criterium mist, krijgt geen zekerheid via deze route. Beoordeling onder de bestaande regels blijft dan mogelijk.

“Dan val ik niet in de "veilige haven" en dat schrikt mij niet af, maar opdrachtgevers.... dat baart mij zorgen.” Zzp’er in ICT

“De zorg in de reacties is heel concreet: je mag straks misschien nog steeds zelfstandig werken, maar krijgt geen opdracht meer. Alleen op papier blijven twee routes open. Voor de nieuwe route moeten alle zeven hoofdcriteria worden gehaald. Als opdrachtgevers uitsluitend die route accepteren, kan één ontbrekend criterium genoeg zijn om een zzp’er te weigeren. Ook als diegene onder de huidige regels gewoon zelfstandig mag werken. Dan wordt de route naar zekerheid een harde toegangseis tot opdrachten. Dat risico moet serieus worden meegewogen bij de verdere uitwerking van de wet.” Casper Zwart, onderzoeker bij Knab

Slechts 25% is het eens met de stelling dat opdrachtgevers door het voorstel makkelijker zzp’ers zullen inhuren. Bijna de helft (48%) is het daarmee oneens.

30% heeft minder dan drie klanten

Voor de nieuwe route zijn minimaal drie volwaardige opdrachtgevers nodig in het vorige en lopende kalenderjaar samen. Meerdere eindklanten tellen als één opdrachtgever wanneer het opdrachtencontract met één intermediair is gesloten.

30% van de deelnemers heeft in 2025 en 2026 samen minder dan drie opdrachtgevers. Onder ICT’ers is dat 69%. In de toelichtingen beschrijven ondernemers hoe één specialistische opdracht maanden of jaren duurt, waardoor er weinig ruimte is voor andere klanten. 51% is tegen de drie-opdrachtgeversvoorwaarde: de voorgelegde eis met de meeste weerstand.

“Dat ik gedurende zo’n periode vooral voor één opdrachtgever werk, maakt mij niet ineens minder ondernemer.” Dat meldt een zzp’er in onderwijs en kinderopvang.

Onder ICT’ers in de peiling zou 73% tegen het voorstel stemmen. In zorg en welzijn is dat 41%, terwijl 40% het binnen die sector nog niet weer. Bij zzp’ers met minder dan drie klanten in 2025 en 2026 samen zou 74% tegen het hele voorstel stemmen, tegenover 44% bij zzp'ers met minimaal drie klanten.

Andere onderdelen krijgen veel steun: 91% is voor vrijheid bij de uitvoering van het werk en 89% voor een afzonderlijke rekening. Over een minimumbedrag voor voorzieningen, zoals pensioenopbouw of een arbeidsongeschiktheidsverzekering, zijn de meningen verdeeld: 46% voor en 43% tegen.

40% meldt gemiste of gestopte opdrachten door onzekerheid

40% van de zzp’ers in de peiling zegt dat een opdrachtgever dit jaar heeft aangegeven dat een opdracht niet doorging of stopte vanwege onzekerheid over zzp-inhuur.

Ook het Ipsos I&O-onderzoek voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wijst op zorgen over inhuur: 41% van de opdrachtgevers verwacht zelfstandigen niet meer in te zetten wanneer ze niet aan deze nieuwe criteria voldoen.

Peiling

De peiling van bank Knab liep van 1 tot en met 5 oktober 2026 onder 1.068 zzp’ers die vrijwillig deelnamen via Knab-kanalen. Zij kregen vooraf uitleg over het voorstel.