Captains of industry: Iwan Groothuis

Tekst: Peter Bekkering - Foto’s: De Krim Texel, Stefan Krofft

Hoewel zijn ouders al naar het Westland verhuisden, toen Iwan vier jaar oud was, liggen zijn roots in Enschede, waar zijn opa en oma van vaders kant een textielfabriek hadden, Harding & Seckel. Van die mooie stenen fabriekshallen met een hoge schoorsteen. Je ziet ze nog wel op bedrijventerreinen in Enschede waar nu ook wel startups van de TU Twente in zitten. In de 60’er jaren is de textielindustrie voor een groot deel naar Oost-Duitsland verplaatst voornamelijk vanwege lage lonen. "Mijn vader had uiteraard de textielschool gedaan. Hij werd na de sluiting van de fabriek directeur van een verffabriek en is daarna eerst zelfstandig ondernemer en later nog docent geworden. Hij is helaas na langdurige ziekte op 67-jarige leeftijd overleden. Mijn moeder was lerares lichamelijke opvoeding. Ik heb twee broers, ik ben de middelste.”

Iwan woont op Texel en is getrouwd met Astrid. Ze hebben drie zonen en een dochter, in de leeftijd van 21 tot en met 29, die dicht bij elkaar in Rotterdam en Den Haag wonen. "We zijn een hecht gezin. De kinderen komen regelmatig terug naar Texel maar zoeken elkaar ook regelmatig op. Onder meer om naar Feijenoord te gaan, waarvoor we al jarenlang vier seizoenkaarten hebben.”

Ondernemersbloed

Iwan studeerde bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Het ondernemersbloed borrelde op toen hij aan het eind van zijn studie met vier studenten een studiereis naar de westkust van de VS organiseerde. "We haalden met een goed verhaal bij sponsors ongeveer 100.000 gulden op. Ik leerde een belangrijke les: er is genoeg geld in de wereld, met een goed verhaal en een goede presentatie kun je veel realiseren. Uiteindelijk zijn we met 25 man van onze studierichting 3 weken naar de VS gegaan. Als afsluiting van de studiereis werden zeven onderzoeksopdrachten voor verschillende ondernemingen gepresenteerd in een betaald congres in De Doelen. Destijds realiseerden we het ons niet, maar nu terugkijkend was het wel knap gedaan en een mooi project, waar we acht maanden mee bezig zijn geweest.”

"Er is genoeg geld in de wereld, met een goed verhaal en een goede presentatie kun je veel realiseren.”

Euro Disney Parijs

Iwan wilde graag in de VS gaan werken, maar hij kreeg geen Green Card. "Daarom ben ik na mijn studie in september 1991 bij een Amerikaans bedrijf in Europa gaan werken, Euro Disney in Parijs. Daar was ik verantwoordelijk voor de afdeling Guest Services van twee hotels met elk 1000 kamers, die net als het park op 12 april 1992 opengingen. Ik moest 70 vooral jonge medewerkers uit allerlei landen in korte tijd opleiden voor de opening.” Na de opening was er opnieuw veel werk aan de winkel op allerlei operationele terreinen. "Euro Disney was gebouwd op Amerikaanse parameters en ging bijvoorbeeld uit van een langer verblijf van een tot twee weken. In Parijs had je echter ook te maken met de Europese cultuur: mensen kwamen bijvoorbeeld met touringcarbussen voor een verblijf van één nacht en twee dagen park. Daardoor had je een hotel met 1000 kamers, waar soms wel 80% wisselde met een gemiddelde kamerbezetting van 3.4. Allemaal ouders met kinderen. Dat zorgde met name in de beginperiode voor grote uitdagingen. De opslagcapaciteit van de bagageruimte was bijvoorbeeld veel te klein.En alle gastbewegingen in het hotel waren afgestemd op de openingstijden van het park. Iedereen ging ongeveer op dezelfde tijd ontbijten en kwam ook na sluitingstijd van het park terug in het hotel. Het restaurant met zo’n 700 zitplaatsen was dan ook veel te klein. Dat leidde tot lange wachttijden, niet alleen in de hotels maar ook in het park waren lange wachtrijen voor de populaire attracties. Ik heb daar wel geleerd hoe om te gaan met gestreste gasten! En vooral ook ervaren hoe je met focus en vooral creativiteit en out-of-the-box denken relatief snel tot goede verbeteringen en oplossingen kan komen.”

Aandacht voor details en kwaliteit

Veel van de managers uit de tijd van de opening hebben nog altijd contact met elkaar. Zelfs de inmiddels ruim 70 jaar oude Executive Vice President Sanja Varma uit India stond twee jaar geleden plotseling met zijn vrouw Hanny voor de deur bij Iwan in Texel. "Dat was prachtig. Hij was echt een charismatisch leider, waarvoor ik veel bewondering heb. Hij leerde me ook het belang van aandacht voor detail en voor kwaliteit. Bij dat laatste was hij compromisloos zijn en deed geen concessies. Dat probeer ik ook toe te passen bij De Krim op Texel. De basis is altijd op orde. De lantaarnpalen zijn geschilderd, de landscaping is verzorgd en het interieur van een huis wordt vervangen voordat het gaat irriteren.”

Terug bij Van der Valk

In 1996 keerde Iwan terug naar Nederland, waar hij aan de slag ging bij Van der Valk. "In mijn studententijd had ik al gewerkt bij de vestiging Plaswijck in Rotterdam. Daar is mijn interesse in hospitality ontstaan. Ik werkte voor de tak van Ome Gerrit, een groep van verschillende hotels in Nederland, Duitsland, Curaçao en Bonaire maar ook met andere ondernemingen als een groothandel, een installatiebureau en een reisbureau. Een heel interessante tijd en vooral ook leuke tijd. De zonen van Gerrit hadden ongeveer mijn leeftijd en waren nogal ondernemend waardoor er altijd mooie en nieuwe ontwikkelingen waren. Ik vond het heel sympathieke mensen waar ik met een aantal gelukkig nog steeds goed contact heb. De volgende generatie staat nu aan het roer in diverse hotels. Dat waren in mijn tijd nog jonge kinderen, mooi om te zien hoe die zich ontwikkeld hebben. Dat vind ik ook echt het mooie aan familiebedrijven. Van der Valk is natuurlijk wel echt het voorbeeld daarvan in Nederland.”

Duitsland

De laatste jaren was Iwan actief in Duitsland. "Dat was zo’n tien jaar na de val van de muur. Er is toen met veel subsidie een groot aantal hotels opgeknapt. Na tien jaar viel de ondersteuning weg waardoor veel exploitaties het moeilijk kregen in het voormalige Oost-Duitsland. Jeugd was weggetrokken en het gemiddeld inkomen lag nog aanzienlijk lager dan in het westen. Van der Valk heeft in die tijd een aantal hotels overgenomen in het Spreewald en het Harzgebied en een mooi resort gebouwd in Linstow in Mecklenburg Vorpommern. Nu ik actief ben in de wereld van vakantieparken krijg ik steeds meer bewondering hoe goed dat destijds ontwikkeld was. Ruim 200 rietgedekte bungalows en een hotel grenzend aan een overdekt centrum met alle faciliteiten als een zwembad, diverse restaurants, retail, bowling en sportactiviteiten. Later is de architect van het centrumgebouw betrokken geweest bij de bouw van familiewoningen en de renovatie van de centrumfaciliteiten op Vakantiepark de Krim. Hij is inmiddels 93, zijn vrouw 94 en ze zijn recent nog bij ons een weekend met de familie op bezoek geweest.”

Aan de slag op Texel

In 2003 begon Iwan als algemeen directeur van De Krim Texel. "Ik was na Van der Valk toe aan iets anders. Ik was veel weg van huis. Met drie kinderen en de vierde op komst wilde ik even de balans verleggen. Vakantiepark de Krim was destijds een vakantiepark met 500 huizen met een eigenarenstructuur en voor de rest veel kampeerterreinen. Het park kende veel achterstallig onderhoud en de omzet en het resultaat stonden onder druk. Het plan was om het in een aantal jaar weer levensvatbaar te maken en dan een nieuwe uitdaging aan te gaan. Dat is iets anders gelopen.”

"Geef goede mensen binnen de organisatie ruimte om initiatief te nemen en stimuleer dat ook.”

Zelf aan de knoppen

Iwan werkt op Texel met een platte organisatie en doet ook veel zelf. "Het dynamische, waarbij je zelf aan de knoppen kunt zitten, spreekt me aan. Ik functioneer daar ook het beste in. Je kunt overal bovenop zitten, omdat je snel zaken via de tamtam hoort. Bovendien is de verste locatie 20 kilometer verderop. Nu we inmiddels negen locaties hebben, moet ik wel iets meer loslaten en meer delegeren. Dat is niet altijd makkelijk maar gaat me wel steeds beter af. Ook omdat we een aantal ervaren en kundige directieleden hebben.”

Na 22 jaar vindt Iwan het transformeren van het ooit vervallen vakantiepark naar een bloeiende onderneming nog altijd zijn grootste succes, maar er zijn meer zaken waar hij trots op is: "Wat ik bijzonder vind en waar ik ook aan hecht is de grote kern van medewerkers die al lange tijd bij De Krim werkzaam zijn. Ze vormen het hart van het bedrijf, kennen de cultuur en bewaken die ook. Een mooie ontwikkeling vind ik ook de transformatie van Camping Om de Noord naar Villapark De Koog, een park met 48 luxe villa’s, waaronder zespersoonsvilla’s met een wellnessverdieping en een eigen zwembad. En in 2017 de opening van een nieuw zwembad op Vakantiepark De Krim dat drie jaar werd gekozen tot zwembad van het jaar. En uiteraard de uitbreiding en renovatie van Golfbaan de Texelse, inmiddels in de top tien van hoogst gewaardeerde golfbanen in Nederland.”

Evenementenhal

Een van de grootste uitdagingen was de bouw van Evenementenhal Texel, een multifunctionele hal van 1.800 m2. "Daar organiseren we naast onze eigen recreatieprogramma’s congressen, concerten, vergaderingen, theatershows, maar ook een dartstoernooi en de diplomauitreiking van de middelbare school op Texel. De Evenementenhal zorgt in het laag- en tussenseizoen voor veel extra activiteit. Eind 2025 starten we met de bouw van een vergader- en congrescentrum van 900 m2 tegenover de Evenementenhal om nog beter op vragen uit de markt te kunnen inspelen.”

Iwan kan terugkijkend geen grote mislukkingen noemen. Wel pakt iets soms in de praktijk anders uit. "We hebben een keer een buitenijsbaan gehad met kunststofplaten. Dat was geen succes, er lag altijd wel zand op de baan. Die baan hebben we na twee jaar doorverkocht.” Iwan ligt naar eigen zeggen niet snel wakker van iets – "mijn vrouw zegt altijd: als je gaat liggen slaap je gelijk” – maar heeft wel zaken gehad waar hij niet in control was voor zaken die wel van belang waren. "Dat waren externe omstandigheden die vaak te maken hadden met de gemeente en vergunningstrajecten. Daarover kon ik wel piekeren, maar ik sliep er niet minder om. Uiteindelijk gaat het erom dat je vaststelt wat jouw invloed op het proces is en vervolgens probeert daar zo goed mogelijk mee om te gaan.”

Ervaringen uit eerdere functies

Iwan heeft bij De Krim Texel baat bij ervaringen uit zijn eerdere functies. "Bij restaurant Plaswijck van Van der Valk heb ik vele functies gehad. Van zalenzetter tot luikloper en van ober tot chef. Ik denk dat het goed is als je geruime tijd met je voeten in de modder hebt gestaan. Mijn periode bij Euro Disney heeft me vooral gevormd als manager. Hoe stuur je een team aan met zoveel verschillende achtergronden en zoveel verschillende nationaliteiten? Hoe bereid je een team in korte tijd klaar voor een zo’n grote opening? Maar misschien wel het meest heb ik geleerd van het van dichtbij meekijken met de beslissingen die genomen werden in de zeer complexe situatie waarin Disney zich bevond de jaren na de opening. Ik heb toen een aantal functies op corporate niveau vervuld. Hoe werken de processen op dat niveau, welke strategische beslissingen werden genomen en hoe werden die geïmplementeerd in zo’n grote organisatie? Maar ook concreet, hoe wordt beleving tot in detail doorgevoerd in alle facetten van de organisatie, van de bouw van de hotels, de bestrating, de afvalbakken tot kleding van de medewerkers. Hoe worden medewerkers getraind en waarin onderscheid Disney zich nu van andere ‘normale’ ondernemingen? Mijn periode daarna bij Van der Valk heeft me vooral gevormd als beslissingsnemer en ondernemer. Als je een goed idee hebt en je hebt een goed plan, ga er dan voor. Niet altijd kijken waarom iets niet kan maar ook kijken waar de mogelijkheden liggen en dan uitvoeren. Maar achteraf ben ik ook dankbaar voor de ruimte en het vertrouwen dat je bij Van der Valk kreeg om te opereren. Dat is iets wat ik ook probeer toe te passen. Geef goede mensen binnen de organisatie ruimte om initiatief te nemen en stimuleer dat ook.”

Doelgroep

Bezoekers kiezen volgens Iwan niet voor De Krim, maar voor het eiland Texel. "Daarna kiezen ze op welke plek ze het liefste willen verblijven. We hebben heel veel terugkerende gasten. Onze gasten in het zuiden van Texel genieten van de mooie natuur, gasten in de buurt van De Koog kiezen voor de nabijheid van het strand, de duinen en de bruisende badplaats en de gasten in het noorden kiezen voor de faciliteiten op het Vakantiepark, de Slufter, het strand en de vuurtoren en De Cocksdorp. Het is mooi om te zien dat de verschillende gasten op de verschillende locaties allemaal hun geliefde bestemming op Texel hebben gevonden.”

Volgens Iwan vinden veel bewoners van Texel het mooi dat de investeringen van De Krim op Texel blijven. "Bij grote exploitanten van vakantieparken wordt de winst afgeroomd en verdwijnt het geld naar elders. Ook dragen ze niet altijd bij aan de VVV, omdat ze er het belang niet van inzien, en vinden ze lokale verenigingen, evenementen en de voedselbank op Texel minder belangrijk. Wij zien het daarentegen als grootste ondernemer van Texel als verantwoordelijkheid om een belangrijke rol te spelen bij het steunen van de lokale gemeenschap.”

Fundamentele herijking

Volgens Iwan staat de vrijetijdsmarkt aan de vooravond van een fundamentele herijking. "Na jaren van groei is de omgeving meer volwassen, internationaler en digitaler geworden. De markt verschuift van capaciteit bouwen en een volumemarkt naar waarde creëren en een kwaliteits-, belevings- en relatiemarkt. Ik voorzie geen grote ontwikkelingen meer, onder meer omdat de ruimte daarvoor schaars is en omdat ik me kan voorstellen dat politiek de voorkeur wordt gegeven aan andere gebiedsinvullingen dan een recreatiepark. Verder kan onze sector hier en daar in kwaliteit nog een flinke inhaalslag maken. Zeker wanneer private equity een rol gaat spelen, gaat dat op lange termijn vaak ten koste van de kwaliteit.”

De vrijetijd sector is volgens Iwan geen losstaande sector meer: "Het heeft directe raakvlakken met natuurbeheer, lokale economie, leefbaarheid, mobiliteit, onderwijs en arbeidsmarkt en energievoorziening. Toekomstbestendige recreatiebedrijven opereren niet als stand alone park maar als gebiedsondernemer en spelen een verbindende rol tussen bewoners, gemeente, ondernemers, natuurbeheerders en scholen. Zij zorgen daarbij voor lokale ketens, lokale werkgelegenheid, een betere balans tussen natuur en toerisme en maatschappelijke meerwaarde. De winnaars van morgen zullen daarom die bedrijven zijn die duidelijk kiezen, digitale gastkennis koppelen aan warm menselijk contact en zich ontwikkelen tot duurzame gebiedsregisseur. Er zijn niet veel zelfstandige recreatiebedrijven van wat grotere omvang meer. Ik denk dan naast De Krim Texel aan bijvoorbeeld Hof van Saksen, Marveld Recreatie en Molecaten. Vaak is het vastgoed bij deze bedrijven nog in eigendom en worden de recreatiewoningen niet uitgepond”.

Prijzen als probleem

Iwan ziet de almaar stijgende prijzen als probleem. "De prijzen zijn als gevolg van hogere inkoop-, energie- en personeelskosten en nu nog de BTW-verhoging veel te ver doorgeschoten. Daardoor klopt de kostenstructuur niet meer en zijn sommige verhuuraccommodaties de afgelopen 5 jaar wel 30 procent duurder geworden. We maken ons ernstige zorgen dat we ons in Nederland uit de markt prijzen en dat mensen andere keuzes gaan maken. We hebben ongeveer 40% Duitse gasten en het prijsverschil in de supermarkt, de restaurants en de accommodaties is erg groot geworden. Daarom verwacht ik dat een deel van de Duitse gasten zal afvallen. Met name bij de tweede, derde en vierde korte vakanties. Ik voorzie voor de rest op Texel op korte termijn een verschuiving van luxe naar iets minder luxe en naar meer camping. Zelf proberen we op dit alles onder meer in te spelen met dynamic pricing, zodat we direct kunnen inspelen op bepaalde marktsituaties.”

Generatie Z

Iwan neemt het op voor de huidige generatie Z en verwijst daarbij naar zijn eigen generatie: "Wij en ook onze ouders konden door hard te werken iets opbouwen: eerst een huurhuis, daarna een koophuis, vervolgens een nog grotere woning etc. Mensen van de huidige generatie die hard werken kunnen echter zonder hulp van ouders vaak geen huis kopen, betalen een hoge huur, en houden aan het eind van de maand amper geld over. Ik vind dat schrijnend, want ze hebben beperkte mogelijkheden en minder perspectief. Bovendien ontstaat er zo een tweedeling, die de politiek zich mag aanrekenen. Ik begrijp de huidige generatie dan ook volkomen dat ze anders in het leven staan en meer letten op de privé-werkbalans.”

Voor De Krim is arbeidsschaarste wel een item. Daarom investeert het bedrijf in het personeel: "Er zijn veel mogelijkheden om je binnen het bedrijf te ontwikkelen.” Bovendien probeert Iwan zijn personeel te behouden: "Voor deze generatie is de privé-werkbalans en een goede werksfeer en cultuur belangrijk. Omdat we op Texel zitten hebben we daarnaast met specifieke aspecten te maken. Als je iemand aanneemt van de overkant is het heel belangrijk om ook te zorgen dat de eventuele partner goed op Texel zijn of haar plek kan vinden. Vaak zie je dat nieuwe medewerkers ofwel binnen drie jaar teruggaan naar de vaste wal ofwel zich langdurig zich op Texel vestigen”

Oproep aan lokale politici

Met de gemeenteraadsverkiezingen van voorjaar 2026 in aantocht, heeft Iwan nog wel een oproep aan de lokale politici. "Houd vanuit de gemeenteraad voeling met de praktijk. Op zo’n eiland kom je elkaar op verschillende momenten en in verschillende hoedanigheden tegen. Dan ken je elkaar beter en dat helpt om gezamenlijk de uitdagingen aan te gaan. Ik heb een aantal partijen op bezoek gehad om te sparren over zaken als de toekomst van het eiland, de rol van de toeristische sector maar ook bijvoorbeeld de plannen van de Krim. Zo kun je beter de visie en het beleid uitleggen en waarom je bepaalde keuzes maakt. Op Texel worden alle vergaderingen van de gemeenteraad uitgezonden en je krijgt weleens kromme tenen van de onjuiste en ongefundeerde uitspraken die daar gedaan worden. Daar ligt overigens ook voor onszelf een rol om vaker en beter te communiceren richting de verschillende geledingen op het eiland. We hebben als De Krim als een van onze doelstellingen daarom ook dat we een bepaalde waardering willen hebben van de mensen op Texel. We doen daar onderzoek naar. Daar zijn we vier jaar geleden mee begonnen en dat hebben we nu tweemaal gedaan. Een van de uitkomsten was dat hoe dichter een inwoner zat op een park van De Krim en hoe vaker hij ermee te maken had, hoe hoger de waardering was. Voor sommige mensen die meer op afstand wonen, blijft De Krim met zijn imago van ‘groot bedrijf dat verantwoordelijk is voor alle drukte op het eiland’ echter een symbool van alle kwaad.”

Lachend: "Bij dat alles helpt het natuurlijk niet dat ik in een net te grote auto over het eiland rijdt. Tegelijkertijd vind ik dat je soms ook dingen moet doen omdat je het leuk vindt. Daarin ben ik wel een beetje eigenwijs.” &