Worsteling voor meer recreatie en natuur in Rhederlaag

Recreatiepark ‘De Veerstal’, recreatieorganisatie Leisurelands en grindbedrijf K3Delta presenteren de plannen voor de toekomst van Rhederlaag. De plannen hebben als doel recreatie en natuur in het gebied te versterken gelijktijdig met de afbouw van de grindwinning. Na een zorgvuldig voorbereidingstraject met onder anderen omwonenden, ondernemers en maatschappelijke organisaties is het plan tot stand gekomen. De vergunningen voor de ontwikkelingen die de komende jaren gerealiseerd gaan worden zijn nu aangevraagd. Al sinds de jaren ’60 wordt er zand gewonnen op Rhederlaag. Landbouw en industrie maakten plaats voor natuur en recreatie, boerderijen en steenfabrieken werden vakantieparken en jachthavens. Akkers werden ligweiden, stranden en natuur. Nu gaat de grindwinning meer helpen met het verruimen van recreatie en natuur. Het gebied is het grootste watersportgebied van Oost-Nederland geworden en ontvangt jaarlijks ruim 600.000 bezoekers die hier hun vrije tijd komen doorbrengen.

De afgelopen jaren is gewerkt aan een plan dat, naast de ontwikkeling van recreatie en natuur, de laatste fase van de zandwinning inluidt. In samenwerking met veel partijen is de afgelopen jaren gewerkt aan een breed gedragen plan. Dorps- en andere belangenorganisaties, recreatie- en andere ondernemers en verenigingen hebben zich verenigd in het Integraal Gebiedsoverleg Rhederlaag (IGOR). Ook Recreatiepark De Veerstal, K3Delta en Leisurelands maken daar onderdeel van uit. Het IGOR zet zich in voor een evenwichtige en duurzame ontwikkeling en beheer van het Rhederlaag op de lange termijn. Samen is en wordt gewerkt aan visies en concrete plannen. Daarbij werkt het IGOR ook samen met verschillende overheden. Wat gaat er concreet plaatsvinden? Een groot winstpunt voor omwonenden en recreanten is de afbouw van de zandwinning en dat de winning minimaal 500 meter afstand moet houden van woonwijk Riverparc. Er komt een vogeleiland bij natuurgebied Valewaard. Dit gebied ligt zuidoostelijk van camping en jachthaven De Veerstal (met 350 vaste plaatsen, 42 seizoensplaatsen en 400 ligplaatsen in de jachthaven van het grootste vakantiepark). Waterrecreatie krijgt meer ruimte door de uitbreiding van de aanlegoevers voor bootjes. Tot slot mag het vakantiepark De Veerstal uitbreiden, zowel in oppervlakte als in aantal accommodaties. Het is nu al een groot bedrijf met een jachthaven, dagrecreatie zoals bowlen en een indoor speeltuin en het is een vakantiepark. De Veerstal heeft ongeveer 90 mensen in dienst tijdens drukke perioden.

Kees Rutten: "De ontwikkeling van recreatie gaat hand in hand met de natuurontwikkeling”

De Initiatiefnemers en gemeente Zevenaar hebben gekozen voor een gecoördineerde procedure. Dit houdt in dat alle vergunningen die nodig zijn om het plan mogelijk te maken tegelijkertijd in procedure gaan en ook tegelijkertijd ter inzage komen te liggen. De gemeente Zevenaar coördineert deze procedure. De vergunningen gaan over de verschillende onderdelen van het plan. Ook het bestemmingsplan voor het hele gebied (met uitzondering van de woonwijk Riverparc) maakt hier onderdeel van uit. De stukken liggen ter inzage tot en met 29 juni 2022.

Kees Rutten, directeur Leisurelands reageert op de ontwikkelingen: "Rhederlaag is bijzonder, het water in ons recreatiegebied is ook het water dat moet kunnen stijgen en dalen en voldoende ruimte moet geven voor de rivier (IJssel, red.). Dat heeft overal invloed op. Je moet goed met elkaar afmeten hoe je dat doet. Het is een gebied met meerdere vakantieparken, campings en jachthavens en je moet daarin samenwerken met de overheden, de gemeente en de provincie. Als recreatiebedrijf willen we vooral veel recreatie aanbieden aan onze gasten. Het tweede punt is dat de zandwinning waarmee Rhederlaag is ontstaan altijd ging naar snelwegen en woningbouw. Het zandgebied willen we zo goed mogelijk ontwikkelen. Tot slot moet de ontwikkeling van recreatie hand in hand gaan met de natuurontwikkeling. Er zijn hier veel bijzondere natuurplekken en daar hebben we oog voor. Het is een complex project maar het hoeft niet lang te duren. Daarbij moet ik wel zeggen dat je niet volledig zelf aan het roer staat. Toch heb ik er vertrouwen in dat het in een mooi tempo door kan gaan.” In vrijwel alle Leisureland recreatiegebieden gaat het om een afgesloten plas water. De verbetering van Rhederlaag en de strijd tegen het water maken het ingewikkeld. Maar ook de recreatieondernemers willen verder. Rutten: "Er zijn hier jachthavens en vakantieparken. Deze ondernemers willen hun bedrijven mooier maken en waar het kan, groter worden. Daarbij is er nog steeds zandwinning en die is impactvol voor de omgeving.” Hoe impactvol, dat blijkt uit de historie. In het verleden was Riverparc een vakantiepark maar het is nu een woonwijk. De bewoners strijden al jaren tegen de overlast van de zandwinning.

Hans Heinhuis: "Voor mij is het Rhederlaag ook een uitdagend recreatiegebied voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen”

Visie: gebied beter maken uit gezamenlijk verlangen

Hans Heinhuis is de expert van Leisurelands voor het omvangrijke project Rhederlaag. "Door K3Delta Zand en Grind, Recreatiepark De Veerstal en Leisurelands is in samenwerking met vele andere gebiedspartijen en overheden in de afgelopen jaren een plan ontwikkeld voor versterking van recreatie- en natuurwaarden. Waarden die gecreëerd gaan worden door middel van zandwinning, waardoor we tegelijkertijd de bouwsector de komende jaren van belangrijke grondstoffen voorzien. Het is een mooie ontwikkeling en ik ben vooral blij met de relaties die zijn opgebouwd en de samenwerking die is ontstaan in het gebied. Voor mij is het Rhederlaag ook een uitdagend recreatiegebied voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Vooral door de ligging in de uiterwaarden van de IJssel, de aanwijzing als Natura2000, verdeeld eigendom en diversiteit aan functies. De afgelopen jaren is een mooie samenwerking ontstaan tussen dorps- en andere belangenorganisaties, recreatie- en andere ondernemers en verenigingen. Partijen met eigen belangen, maar die samenwerken vanuit een gezamenlijk verlangen om het nóg beter te maken. Beter voor de recreant uit de buurt, beter voor de toerist van verder weg, beter voor de natuur. De zandwinning is eindig, maar het recreatiegebied blijft uiteraard altijd in ontwikkeling.”

Arjan Heebink: "Dat zet geen zoden aan de dijk natuurlijk als je bijvoorbeeld een zwembad wilt bouwen wat toch echt wel hoort op een recreatiepark”

Van de vakantieparken aan Rhederlaag heeft alleen De Veerstal gevraagd om uitbreiding. Bij de andere parken zijn geen directe aanvragen gedaan voor uitbreiding. Heinhuis zet daar een kanttekening bij. Alle bedrijven zijn gevestigd in de uiterwaarden en daar gelden strenge regels vanuit Rijkswaterstaat. Uitbreiding is niet toegestaan voor permanente bebouwing. Dat zit De Veerstal ook in de weg. Bij het oorspronkelijke plan voor de uitbreiding van het aantal accommodaties was ook een permanent horecapaviljoen opgenomen. Dat laatste gaat niet door. Waarschijnlijk wordt het een semipermanent paviljoen maar dat is nog niet zeker. Dat zit de ondernemer dwars. Arjan Heebink laat aan R&T weten: "De uitbreiding voor de Veerstal is voor ons als recreatiebedrijf natuurlijk een fantastische ontwikkeling. Wij hebben al decennia te maken met wachtlijsten maar ons bedrijf zat op slot qua uitbreidingsmogelijkheden en door deze uitbreiding kunnen we weer recreanten blij maken. Het unieke aan de toekomstige uitbreiding is dat het tot stand is gekomen met gemeente en provincie, meerdere lokale partijen en niet te vergeten de omwonenden (burgers). Al onze wensen zijn eigenlijk wel gehonoreerd. Het enige jammere is dat we geen vaste toiletgebouwen of horeca mogen plaatsen, enkel mobiel of prefab. We zitten namelijk in de uiterwaarden en hebben te maken met het programma ‘geef de rivier de ruimte ‘. Bestaande gebouwen mogen enkel eenmalig 10% vergroot worden en dat zet geen zoden aan de dijk natuurlijk als je bijvoorbeeld een zwembad wilt bouwen wat toch echt wel hoort op een recreatiepark. Hoewel de terreinen voor deze gebouwen echt hoogwater vrij zijn vallen we toch onder dit regime van Rijkswaterstaat. Hier zou wat ons betreft de wet best aangepast mogen worden of meer maatwerk geleverd mogen worden door de overheden. Zeker nu die overheden pleiten voor kwaliteit voor het gebied.”

Belinda Elfrink: "Een aantrekkelijk gebied voorkomt verloedering van parken en trekt ook de recreanten die wij ook graag ontvangen in ons gebied”

"Groei is nodig voor een actueel aanbod”

Ook aan de bestuurlijke kant vroegen we om een reactie op de visie voor de inrichting van Rhederlaag. Wethouder Belinda Elfrink (Zevenaar). De trend is de toenemende druk van recreatie en de veranderingen in de functies van het gebied. Dat is op bestuurlijk niveau lastig laveren. De wethouder laat zien waar het gebied vandaan komt en wat nu de beste oplossingen zijn.

Elfrink: "Het gebied is ooit ingericht om te voorzien in een groeiende behoefte aan recreatie in het buitengebied en om te voorkomen dat de druk op de Veluwe verder toeneemt. Op dit moment ontvangt het gebied rond de 700.000 bezoekers op jaarbasis, telt het ruim 2.000 ligplaatsen voor boten en meer dan 1.300 staanplaatsen voor een verblijf op het gebied. Recreatie en toerisme is een belangrijke pijler voor onze gemeente. Het is enorm van belang voor de leefbaarheid van onze dorpen. Niet alleen kunnen onze eigen inwoners ontspannen in het mooie gebied. Ook is het toerisme van belang. In de recent vastgestelde visie is ook voorgesteld om juist water en rivieren te benutten als thema. Het Rhederlaag past daar prima in. Voor de korte en lange termijn zijn wij als gemeente op zoek naar de mogelijkheden om het gebied verder te laten ontwikkelen. Dit is geen gemakkelijke opgave gezien de ligging in de uiterwaarden. Wij zijn samen met andere overheden op zoek naar een methode waarbij wij aan de ene kant ruimte willen geven aan water, maar waarbij de recreatieondernemers ook mogelijkheden krijgen om te groeien. Want groei is noodzakelijk om een actueel aanbod te houden. Hierin geldt zeker dat stilstand achteruitgang is. Wij hopen dat met gebiedsprojecten als Rivierklimaatpark (project tussen Arnhem en Giesbeek gestart in 2020. Combinatie opgaven onder meer klimaat, landbouw, scheepvaart, recreatie, landbouw en natuur, red.) het gebied aantrekkelijk blijft naar de toekomst toe. Dit levert werkgelegenheid op en biedt ook ruimte voor lokale mensen om te recreëren in hun directe omgeving. Vanuit de gemeente is de kwaliteit van het gebied een belangrijk aandachtspunt. Een aantrekkelijk gebied voorkomt verloedering van parken en trekt ook de recreanten die wij ook graag ontvangen, in ons gebied. We gaan komende jaren samen met andere overheden en met de private ondernemers op zoek naar hoe wij het gebied ook naar de toekomst aantrekkelijk houden. In onze visie past een jaarlijks evenement als Dreamfields ook prima in dit gebied. Kansen genoeg.”

Ook grote evenementen vinden plaats bij Rhederlaag. In dit geval Dreamfields.